ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ตรวจอะไรบ้าง? แพ็กเกจและการเตรียมตัว

การตัดสินใจอยากมีลูกคือจุดเริ่มต้นของแผนระยะยาว และสิ่งที่สูตินรีแพทย์มักให้ทำเป็นด่านแรกคือ "ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์" (Pre-pregnancy / Preconception Check-up) เพราะหลายภาวะ เช่น การเป็นพาหะธาลัสซีเมีย การไม่มีภูมิหัดเยอรมัน หรือน้ำตาลในเลือดสูง ถ้ารู้ตั้งแต่ก่อนท้อง จะวางแผน ดูแล หรือฉีดวัคซีนล่วงหน้าได้ ต่างจากการมารู้ตอนตั้งครรภ์แล้วซึ่งทางเลือกในการจัดการจะแคบลง บทความนี้จึงสรุปให้เห็นภาพรวมว่าตรวจอะไรบ้าง แพ็กเกจต่างกันอย่างไร เตรียมตัวอย่างไร และเมื่อเช็กสุขภาพเสร็จแล้วจะวางแผนการเงินเรื่องลูกต่ออย่างไร

ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ ตรวจอะไรบ้าง?

รายการตรวจมักแบ่งเป็นกลุ่ม ตั้งแต่ตรวจร่างกายพื้นฐาน เลือด ภูมิคุ้มกัน ไปจนถึงคัดกรองพาหะโรคทางพันธุกรรม ตารางด้านล่างสรุปรายการที่พบบ่อยและเหตุผลของแต่ละรายการ โดยรายการจริงจะปรับตามอายุและประวัติของแต่ละคน

นอกจากนี้ แพทย์อาจแนะนำตรวจภายในและคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap smear) อัลตราซาวด์ดูมดลูกและรังไข่ หรือเสริมกรดโฟลิก (Folic acid) ล่วงหน้าก่อนตั้งครรภ์ ซึ่งคำแนะนำสากลและของกรมอนามัยระบุว่าการได้รับกรดโฟลิกตั้งแต่ก่อนตั้งครรภ์ช่วยลดความเสี่ยงความผิดปกติของหลอดประสาท (Neural tube defects) ในทารก ทั้งนี้ขนาดและระยะเวลาที่เหมาะสมควรปรึกษาแพทย์ ไม่ควรซื้อทานเองตามที่อ่านมา

แพ็กเกจตรวจมีกี่แบบ เลือกอย่างไร?

โรงพยาบาลส่วนใหญ่จัดเป็นแพ็กเกจสำเร็จ แบ่งคร่าว ๆ ตามความละเอียด ตั้งแต่แบบพื้นฐานไปจนถึงแบบครอบคลุมพันธุกรรมเชิงลึก ตารางนี้ช่วยให้เห็นภาพว่าควรพิจารณาแบบไหนตามบริบทตัวเอง โดยช่วงราคาเป็นเพียงการประมาณการเพื่อให้เห็นลำดับขั้น ราคาจริงผันผวนและต่างกันมากในแต่ละโรงพยาบาล/โปรโมชัน ควรเช็กราคาล่าสุดก่อนตัดสินใจเสมอ

ไม่จำเป็นว่าแพ็กเกจแพงสุดจะเหมาะที่สุดเสมอไป สิ่งที่ควรดูคือรายการตรวจตรงกับความเสี่ยงของตัวเองหรือไม่ ถ้าไม่แน่ใจ ลองโทรปรึกษาแผนกสูตินรีเวชของโรงพยาบาลก่อน หรือเล่าประวัติครอบครัวให้แพทย์ช่วยเลือกรายการที่จำเป็นจริง ๆ จะคุ้มกว่าการเหมาแพ็กเกจใหญ่โดยไม่จำเป็น

เตรียมตัวก่อนไปตรวจอย่างไร?

เตรียมตัวเล็กน้อยช่วยให้ผลตรวจแม่นยำขึ้นและลดโอกาสต้องไปตรวจซ้ำ

• ✓งดน้ำงดอาหารประมาณ 8-10 ชั่วโมงก่อนตรวจ หากมีรายการตรวจน้ำตาล/ไขมันในเลือด (โดยทั่วไปจิบน้ำเปล่าได้เล็กน้อย แต่ควรยึดตามคำสั่งของจุดตรวจ)
• ✓นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และงดแอลกอฮอล์ราว 1-2 วันก่อนตรวจ
• ✓หลีกเลี่ยงการตรวจภายในและ Pap smear ช่วงมีประจำเดือน นัดหลังประจำเดือนหมดจะเหมาะกว่า
• ✓เตรียมประวัติสุขภาพ ยาประจำตัว และประวัติครอบครัว (เช่น ธาลัสซีเมีย เบาหวาน ความดัน) ไปเล่าให้แพทย์ฟัง
• ✓ถ้าทำได้ ชวนคู่ไปตรวจพร้อมกันในวันเดียว ประหยัดเวลาและได้ประเมินความเสี่ยงร่วมกันครบกว่า
• ✓สอบถามสิทธิที่มีอยู่ก่อน เช่น สิทธิประกันสังคม (สปส.) สิทธิบัตรทอง หรือสวัสดิการที่ทำงาน บางรายการตรวจ/วัคซีนอาจใช้สิทธิได้

ตรวจเสร็จแล้ว วางแผนการเงินสำหรับลูกน้อยต่อ

เมื่อสุขภาพพร้อม อีกเรื่องที่คู่รักมือใหม่มักวางแผนต่อคือค่าใช้จ่ายของการมีลูก ข่าวดีคือบางส่วนของค่าใช้จ่ายช่วงตั้งครรภ์ สามารถนำมาใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้ ตามกรมสรรพากร ค่าฝากครรภ์และค่าคลอดบุตรสามารถนำมาหักลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริง สูงสุดไม่เกิน 60,000 บาทต่อการตั้งครรภ์แต่ละคราว (ท้องละไม่เกิน 60,000 บาท) โดยครอบคลุมทั้งค่าตรวจ/รับฝากครรภ์ ค่าบำบัดทางการแพทย์ ค่ายาและเวชภัณฑ์ ค่าทำคลอด และค่ากินอยู่ในสถานพยาบาล ทั้งนี้ต้องมีใบรับรองแพทย์และใบเสร็จ และเมื่อรวมกับสิทธิเบิกสวัสดิการรัฐ/นายจ้างแล้วต้องไม่เกินเพดาน 60,000 บาท

พอเห็นภาพค่าใช้จ่ายและสิทธิลดหย่อนแล้ว ขั้นต่อไปคือจัดงบของใช้เด็กอ่อนและวางแผนระยะยาว อ่านวิธีจัดงบและของจำเป็นได้ที่ คู่มือเตรียมของให้ลูกน้อย และดูภาพรวมสิทธิลดหย่อนสำหรับครอบครัวได้ที่หน้า ลดหย่อนภาษี

สำหรับใครที่อยากเข้าใจเรื่องประกันสุขภาพหรือการเตรียมความคุ้มครองของครอบครัวก่อนมีลูก สามารถศึกษากรอบความรู้พื้นฐานแบบเป็นกลางได้ที่ หน้าเปรียบเทียบ โดยข้อมูลทั้งหมดเป็นการให้ความรู้เพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่การชี้นำให้ซื้อแผนใดแผนหนึ่ง KUMKRONG เป็นสื่อให้ความรู้และเปรียบเทียบ ไม่ใช่นายหน้าประกันภัย

สรุปสั้น ๆ

• ✓ตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์ = เช็กเลือด ภูมิคุ้มกัน โรคติดต่อ และคัดกรองพาหะพันธุกรรม เพื่อเริ่มต้นอย่างปลอดภัย
• ✓ควรตรวจทั้งคู่ โดยเฉพาะพาหะธาลัสซีเมียและโรคติดต่อ เพราะประเมินความเสี่ยงของลูกได้ครบกว่า
• ✓เลือกแพ็กเกจให้ตรงกับความเสี่ยงตามที่แพทย์ประเมิน ไม่จำเป็นต้องแพงสุด และเช็กราคาล่าสุดเสมอ
• ✓เตรียมงดอาหารตามรายการตรวจ เตรียมประวัติครอบครัว และนัดให้พ้นช่วงประจำเดือน
• ✓ค่าฝากครรภ์+คลอดบุตรลดหย่อนภาษีได้ตามจ่ายจริง สูงสุด 60,000 บาท/การตั้งครรภ์ (rd.go.th)
• ✓ผลตรวจทุกอย่างควรให้แพทย์เป็นผู้แปลผลและวางแผนร่วมกับคุณ