คำศัพท์ประกัน & ภาษี เข้าใจง่าย

จำนวนเงินที่ผู้เอาประกันจ่ายให้บริษัทประกันเพื่อแลกกับความคุ้มครองตามกรมธรรม์ จ่ายได้ทั้งรายปี ราย 6 เดือน หรือรายเดือน เบี้ยขึ้นกับอายุ เพศ ทุนประกัน ความคุ้มครอง และระดับความเสี่ยง

วงเงินความคุ้มครองสูงสุดที่ระบุในกรมธรรม์ เช่น ทุนประกันชีวิต 1,000,000 บาท คือจำนวนเงินที่ผู้รับผลประโยชน์จะได้รับเมื่อเกิดเหตุตามเงื่อนไข ทุนยิ่งสูงเบี้ยยิ่งสูง

เอกสารสัญญาประกันภัยระหว่างผู้เอาประกันกับบริษัท ระบุความคุ้มครอง เงื่อนไข ข้อยกเว้น เบี้ย และทุนประกัน ถือเป็นหลักฐานทางกฎหมาย ควรอ่านและเก็บไว้ให้ดี

บุคคลที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ให้เป็นผู้รับเงินสินไหม/ผลประโยชน์เมื่อผู้เอาประกันเสียชีวิตหรือเกิดเหตุตามเงื่อนไข ควรระบุให้ชัดและอัปเดตเมื่อสถานะครอบครัวเปลี่ยน

ส่วนของค่าเสียหายที่ผู้เอาประกันตกลงรับผิดชอบเองก่อน บริษัทจึงจ่ายส่วนที่เกิน การเลือกมีค่าเสียหายส่วนแรกช่วยให้เบี้ยถูกลง แลกกับการต้องร่วมจ่ายเองตอนเคลม

เงื่อนไขที่ผู้เอาประกันร่วมจ่ายค่ารักษาเป็นสัดส่วน (เช่น 20%) ของแต่ละครั้ง มักทำให้เบี้ยถูกลง และพบมากขึ้นในประกันสุขภาพยุคใหม่ ควรดูเงื่อนไข copayment ให้ละเอียดก่อนซื้อ

ช่วงเวลาหลังกรมธรรม์เริ่มคุ้มครองที่ยังเคลมบางอย่างไม่ได้ ประกันสุขภาพมักมีระยะรอคอยราว 30 วันสำหรับเจ็บป่วยทั่วไป และ 120 วันสำหรับบางโรคที่กำหนด ส่วนโรคร้ายแรงมักราว 90 วัน

ช่วงเวลาที่ยังจ่ายเบี้ยต่ออายุได้หลังครบกำหนดโดยกรมธรรม์ยังมีผลคุ้มครอง ประกันชีวิตมักให้ราว 30–31 วัน หากเลยกำหนดนี้กรมธรรม์อาจขาดผลบังคับและต้องขอกลับคืนสถานะ

รายการที่กรมธรรม์ระบุว่าไม่คุ้มครอง เช่น การฆ่าตัวตายในปีแรก สงคราม การกระทำผิดกฎหมาย หรือกิจกรรมเสี่ยงบางอย่าง เป็นส่วนที่ควรอ่านก่อนซื้อทุกครั้ง

โรคหรืออาการที่เป็นหรือรู้อยู่ก่อนทำประกัน มักไม่ได้รับความคุ้มครองหรือมีเงื่อนไขพิเศษ การไม่แถลงข้อความจริงอาจทำให้บริษัทบอกล้างสัญญา/ปฏิเสธเคลมได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 865

กระบวนการที่บริษัทประเมินความเสี่ยงของผู้สมัคร (อายุ สุขภาพ อาชีพ ประวัติ) เพื่อตัดสินใจว่าจะรับประกันหรือไม่ คิดเบี้ยเท่าไร หรือกำหนดเงื่อนไข/ข้อยกเว้นเพิ่ม

การเรียกร้องค่าชดเชยหรือค่ารักษาจากบริษัทประกันเมื่อเกิดเหตุที่คุ้มครอง บริษัทจะพิจารณาตามเงื่อนไขกรมธรรม์ก่อนจ่าย หากถูกปฏิเสธอย่างไม่เป็นธรรม มีสิทธิอุทธรณ์และร้องเรียน คปภ.

เงินสะสมในกรมธรรม์ชีวิตแบบมีมูลค่า (ตลอดชีพ/สะสมทรัพย์) ที่จะได้คืนหากเวนคืนกรมธรรม์ก่อนครบกำหนด ทั้งนี้ประกันชีวิตแบบชั่วระยะ (Term) ไม่มีมูลค่าเวนคืน

แผนที่ให้วงเงินค่ารักษารวมแบบเหมาต่อปี/ต่อครั้ง ครอบคลุมหลายค่าใช้จ่ายในวงเงินเดียว ต่างจากแบบแยกค่าใช้จ่ายที่จำกัดเป็นรายการย่อย มักยืดหยุ่นกว่าแต่เบี้ยสูงกว่า

วงเงินค่าห้องพักผู้ป่วยในต่อวันที่กรมธรรม์จ่ายให้ เป็นตัวเลขสำคัญที่กำหนดว่าจะนอนห้องระดับไหนได้โดยไม่ต้องจ่ายส่วนเกิน ค่าห้องจริงต่างกันมากในแต่ละโรงพยาบาล

การรักษาที่ต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาล (โดยทั่วไปตั้งแต่ 6 ชั่วโมงขึ้นไป) เป็นส่วนที่ประกันสุขภาพคุ้มครองเป็นหลัก

การรักษาที่ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล เช่น พบแพทย์ รับยา แล้วกลับบ้าน มักเป็นความคุ้มครองเสริมที่ต้องซื้อเพิ่มต่างหากจากความคุ้มครองผู้ป่วยใน

มาตรฐานที่ คปภ. กำหนดให้ประกันสุขภาพที่เริ่มขายตั้งแต่ปี 2564 มีตารางความคุ้มครอง 13 หมวดและใช้นิยามเดียวกัน เพื่อให้ผู้บริโภคเปรียบเทียบระหว่างบริษัทได้ง่ายขึ้น

ความคุ้มครองที่จ่ายเป็นเงินก้อนเมื่อตรวจพบโรคร้ายตามนิยาม (เช่น มะเร็ง โรคหัวใจ หลอดเลือดสมอง) เพื่อชดเชยรายได้ที่ขาดหาย คปภ. มีนิยามมาตรฐาน 50 โรคสำหรับประกันชีวิต

ประกันภัยรถที่กฎหมายบังคับให้รถทุกคันต้องมีจึงจะต่อภาษีได้ คุ้มครองความบาดเจ็บ/เสียชีวิตของ “คน” ตามวงเงินที่กฎหมายกำหนด แต่ไม่คุ้มครองตัวรถหรือทรัพย์สิน

ประกันภาคสมัครใจที่ครอบคลุมที่สุด ทั้งความเสียหายต่อรถเรา รถคู่กรณี บุคคลภายนอก รวมถึงรถหายและไฟไหม้ในหลายแผน จึงมีเบี้ยสูงที่สุด

ความคุ้มครองระดับกลาง คุ้มครองรถเราเฉพาะเมื่อชนกับยานพาหนะทางบก (มีคู่กรณี) บวกความรับผิดต่อบุคคลภายนอก เบี้ยถูกกว่าชั้น 1 เหมาะกับรถที่อายุมากขึ้น

เงินที่ พ.ร.บ. จ่ายให้ผู้ประสบภัยทันทีโดยไม่ต้องรอพิสูจน์ถูกผิด ค่ารักษาตามจริงไม่เกิน 30,000 บาท/คน และกรณีเสียชีวิต/ทุพพลภาพถาวรจ่ายเบื้องต้น 35,000 บาท/คน

คุ้มครองยาวถึงอายุ 90–99 ปี เสมือนตลอดชีวิต เน้นความคุ้มครองชีวิตและมีมูลค่าเวนคืน เบี้ยต่อทุนสูงกว่าแบบชั่วระยะ

คุ้มครองเฉพาะช่วงเวลาที่เลือก (เช่น 10–20 ปี) ให้ทุนสูงด้วยเบี้ยต่ำ แต่ไม่มีเงินคืน/มูลค่าเวนคืน เน้นความคุ้มครองล้วน ๆ เหมาะช่วงมีภาระสูง (ลดหย่อนได้เฉพาะแบบคุ้มครอง 10 ปีขึ้นไป)

ผสมความคุ้มครองชีวิตกับการออม มีเงินคืนระหว่างทางและ/หรือเงินก้อนเมื่อครบกำหนด เบี้ยสูง เน้นการออมแบบมีวินัยมากกว่าทุนคุ้มครองสูง

ประกันชีวิตที่จ่ายเงินบำนาญเป็นรายงวดหลังเกษียณ ลดหย่อนภาษีได้ 15% ของเงินได้ ไม่เกิน 200,000 บาท และนับรวมในเพดานกลุ่มเกษียณ 500,000 บาท

ประกันชีวิตที่แยกส่วนความคุ้มครองออกจากส่วนลงทุนในกองทุนรวม ผลตอบแทนและความเสี่ยงขึ้นกับกองทุนที่ผู้เอาประกันเลือก ค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขซับซ้อนกว่าแบบทั่วไป

รายได้ทั้งหมดที่ต้องนำมาคำนวณภาษีก่อนหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน เพดานลดหย่อนกองทุนเพื่อการเกษียณ (RMF/บำนาญ) คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของฐานนี้

รายการที่กฎหมายให้นำมาหักจากเงินได้เพื่อลดภาษี เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 คู่สมรส บุตร บิดามารดา เบี้ยประกัน กองทุน และดอกเบี้ยบ้าน

เงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนทั้งหมดแล้ว เป็นฐานที่นำไปคำนวณภาษีตามอัตราขั้นบันได ยิ่งลดหย่อนได้มาก เงินได้สุทธิและภาษียิ่งลดลง

วิธีคิดภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่อัตราเพิ่มเป็นขั้น (0–35%) ตามช่วงเงินได้สุทธิ เงินได้ส่วนแรกเสียอัตราต่ำ และเฉพาะส่วนที่เกินแต่ละขั้นเท่านั้นที่เสียอัตราสูงขึ้น

ภาษีที่ผู้จ่ายเงินได้หักไว้ล่วงหน้าและนำส่งกรมสรรพากร เมื่อยื่นภาษีปลายปีจะนำมาหักกับภาษีที่ต้องจ่ายจริง หากถูกหักไว้เกินกว่าภาษีที่ต้องเสีย จะได้รับเงินคืน

กองทุนรวมที่ลงทุนเพื่อการเกษียณและใช้ลดหย่อนภาษีได้ 30% ของเงินได้ (นับรวมในเพดานกลุ่มเกษียณ 500,000 บาท) มีเงื่อนไขถือครองยาวและซื้อต่อเนื่องตามที่กำหนด

กองทุนลดหย่อนภาษีที่มีเพดานแยกต่างหากจากกลุ่มเกษียณ ลดหย่อนได้ 30% ของเงินได้ สูงสุด 300,000 บาท โดยมีเงื่อนไขระยะเวลาถือครองตามที่กำหนด

กองทุนรวมเพื่อการออมที่เคยใช้ลดหย่อนภาษีได้ แต่สิทธิลดหย่อนสำหรับการ “ซื้อใหม่” สิ้นสุดในปีภาษี 2567 — ตั้งแต่ปี 2568 การซื้อใหม่จึงลดหย่อนไม่ได้ (หน่วยเดิมยังถือต่อตามเงื่อนไข)

การคิดดอกเบี้ยจากเงินต้นบวกกับดอกเบี้ยสะสมที่ผ่านมา ทำให้เงินงอกเงยเร็วขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อเวลาผ่านไป เป็นหัวใจของการออมและลงทุนระยะยาว

การนำเงินของผู้ลงทุนหลายคนมารวมกันให้ผู้จัดการกองทุนที่มีใบอนุญาตบริหารลงทุนตามนโยบาย ผลตอบแทนสะท้อนผ่านมูลค่าหน่วยลงทุน (NAV) มีความเสี่ยงตามสินทรัพย์ที่ลงทุน

เปอร์เซ็นต์ค่าใช้จ่ายรวมต่อปีที่กองทุนหักจากเงินลงทุน (NAV) โดยอัตโนมัติ ไม่ว่ากองจะกำไรหรือขาดทุน ยิ่ง TER สูง ผลตอบแทนสุทธิยิ่งลด ตรวจได้ใน fund factsheet ของทุกกอง

กองทุนเพื่อการเกษียณที่นายจ้างและลูกจ้างสมทบเงินร่วมกันโดยสมัครใจ เงินสะสมส่วนของลูกจ้างใช้ลดหย่อนภาษีได้ และนับรวมในเพดานกลุ่มเกษียณ 500,000 บาท

ฐานข้อมูลประวัติการชำระหนี้ของบุคคล สถาบันการเงินใช้ประกอบการพิจารณาสินเชื่อ — ไม่ใช่ “แบล็กลิสต์” แต่บันทึกพฤติกรรมการจ่ายตามจริง การจ่ายตรงเวลาช่วยให้ประวัติดี

อัตราดอกเบี้ยที่รวมผลของค่าธรรมเนียมและการทบต้นเข้าไปด้วย สะท้อนต้นทุนสินเชื่อที่แท้จริงต่อปี ใช้เปรียบเทียบข้อเสนอสินเชื่อได้ตรงกว่าอัตราดอกเบี้ยที่โฆษณา

บริการที่ร้านค้า/ตู้ ATM ต่างประเทศเสนอให้จ่ายเป็นเงินบาทแทนสกุลท้องถิ่น โดยแฝงอัตราแลกเปลี่ยนที่แพงกว่าปกติ 3-8% — กด “สกุลเงินท้องถิ่น” เสมอ แล้วให้บัตรของคุณเป็นผู้แปลงค่าเงิน