เล่ม พ.ร.บ. มอเตอร์ไซค์เป็นกระดาษแผ่นเล็ก ๆ ที่หลายบ้านลืมง่ายที่สุด เพราะมันถูก (หลักร้อยบาทต่อปี) และดูไม่สำคัญเท่าป้ายภาษีหน้ารถ แต่จริง ๆ แล้วมันคือ "ตั๋วคุ้มครองคนเจ็บ" ที่กฎหมายบังคับให้รถทุกคันต้องมี ไม่ใช่เรื่องสมัครใจเหมือนประกันชั้น 1-3 บทความนี้พาไล่ดูทีละข้อแบบเข้าใจง่ายว่า "ไม่ต่อได้ไหม" และ "ขาดต่อโดนปรับเท่าไหร่กันแน่" พร้อมตัวเลขจริงและวิธีแก้เมื่อขาดมานานค่ะ

สรุปไว ๆ ก่อน: (1) ตัว พ.ร.บ. ขาดเองไม่มีค่าปรับย้อนหลังรายเดือน ซื้อใหม่จ่ายแค่เบี้ยปีปัจจุบัน (2) แต่ถ้าใช้รถบนถนนโดยไม่มี พ.ร.บ. มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท (เจ้าของรถกับผู้ใช้รถผิดคนละมาตรา ถ้าเป็นทั้งสองสถานะอาจถูกปรับรวมได้ถึง 20,000) (3) ไม่มี พ.ร.บ. = ต่อภาษีรถไม่ได้ และภาษีที่ค้างคิดเงินเพิ่ม 1%/เดือน (4) ปล่อยจนภาษีขาดเกิน 3 ปี ทะเบียนถูกระงับ ต้องจดทะเบียนใหม่ — ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569

พ.ร.บ. ไม่ต่อได้ไหม? คำตอบคือ "ไม่ได้"

พ.ร.บ. ย่อมาจากพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 ซึ่งกำหนดให้เจ้าของรถที่ใช้รถหรือมีรถไว้เพื่อใช้ ต้องจัดให้มีประกันภาคบังคับนี้ตลอดเวลา (มาตรา 7) ไม่ว่าจะขับบ่อยหรือจอดทิ้งไว้หน้าบ้าน ตราบใดที่ทะเบียนยังไม่ถูกยกเลิก กฎหมายถือว่าต้องมี พ.ร.บ. เสมอ เหตุผลคือ พ.ร.บ. ไม่ได้คุ้มครอง "รถ" แต่คุ้มครอง "คน" ที่อาจบาดเจ็บหรือเสียชีวิตจากรถ ทั้งคนขับ คนซ้อน และคู่กรณี รัฐจึงไม่ยอมให้มีรถวิ่งบนถนนโดยไม่มีตาข่ายความปลอดภัยตรงนี้

อีกเหตุผลที่เลี่ยงไม่ได้คือ พ.ร.บ. เป็นเงื่อนไขในการต่อภาษีรถประจำปี ถ้าไม่มี พ.ร.บ. ที่ยังไม่หมดอายุ กรมการขนส่งทางบกจะไม่รับต่อภาษีให้ พูดง่าย ๆ คือ พ.ร.บ. มาก่อน แล้วภาษีถึงจะตามมาได้ค่ะ

สามอย่างนี้คนละตัวกันนะคะ • พ.ร.บ. = ประกันภาคบังคับ คุ้มครองคนเจ็บ (กฎหมายบังคับให้มี) • ประกันชั้น 1/2+/3 = ภาคสมัครใจ คุ้มครองตัวรถ/ทรัพย์สิน (ไม่บังคับ) • ภาษีรถ = ป้ายสี่เหลี่ยมหน้ารถ จ่ายให้รัฐทุกปี อยากเข้าใจความต่างให้ชัด ลองดูที่ หน้าเปรียบเทียบประกัน ได้ค่ะ

ขาดต่อ พ.ร.บ. โดนปรับเท่าไหร่กันแน่

ตรงนี้คนเข้าใจผิดกันเยอะค่ะ ความจริงคือตัว พ.ร.บ. เองไม่มีค่าปรับย้อนหลังรายเดือน ต่อให้ขาดมา 2 ปี เวลาไปซื้อใหม่ก็จ่ายแค่เบี้ยปีปัจจุบันปีเดียว ค่าปรับและความเสี่ยงจริง ๆ มาจาก 3 ทางแทน คือ (1) โทษทางกฎหมายเมื่อใช้รถโดยไม่มี พ.ร.บ. (2) เงินเพิ่มภาษีที่ค้าง และ (3) การเสียสิทธิ์คุ้มครองเมื่อเกิดเหตุ

จุดที่หลายคนไม่รู้: ตามกฎหมาย "เจ้าของรถ" ที่ไม่จัดให้มี พ.ร.บ. (ฝ่าฝืนมาตรา 7) มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท ส่วน "ผู้ใช้รถ" ที่นำรถซึ่งไม่มี พ.ร.บ. มาใช้ (ฝ่าฝืนมาตรา 11) ก็มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาทเช่นกัน เป็นคนละความผิดกัน ดังนั้นถ้าคุณเป็นทั้งเจ้าของและคนขับรถคันนั้นเอง ในทางทฤษฎีอาจถูกปรับรวมได้ถึง 20,000 บาท (คำว่า "ไม่เกิน" แปลว่าศาล/พนักงานสอบสวนใช้ดุลพินิจ ตัวเลขจริงอาจน้อยกว่านี้)

ขาดต่อ พ.ร.บ. แล้วเจออะไรบ้าง (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569)
กรณีผลที่ตามมาตัวเลข
ใช้รถบนถนนโดยไม่มี พ.ร.บ. (เจ้าของรถ ฝ่าฝืน ม.7)มีความผิดตามกฎหมายปรับไม่เกิน 10,000 บาท
ใช้รถบนถนนโดยไม่มี พ.ร.บ. (ผู้ใช้รถ ฝ่าฝืน ม.11)มีความผิดตามกฎหมาย (คนละฐานกับเจ้าของ)ปรับไม่เกิน 10,000 บาท
ภาษีรถขาด (เพราะไม่มี พ.ร.บ. เลยต่อไม่ได้)เสียเงินเพิ่มภาษีค้างชำระ+1% ของค่าภาษี ต่อเดือน
ภาษีขาดเกิน 3 ปีทะเบียนถูกระงับ ต้องจดทะเบียนใหม่คืนป้าย + ค่าจดทะเบียนใหม่
เกิดอุบัติเหตุช่วงที่ พ.ร.บ. ขาดไม่ได้รับความคุ้มครองค่ารักษาจากระบบ พ.ร.บ.ต้องสำรองจ่ายเอง

ค่าปรับหลักพันยังพอรับได้ แต่ถ้าเกิดอุบัติเหตุในวันที่ พ.ร.บ. ขาด จะไม่ได้รับค่าเสียหายเบื้องต้นและค่าสินไหมจากระบบ พ.ร.บ. เลย ค่ารักษาคนเจ็บหลักหมื่นถึงหลักแสนต้องสำรองจ่ายเองก่อน อันนี้แหละคือ "ค่าปรับ" ที่แพงที่สุดค่ะ

เบี้ย พ.ร.บ. มอเตอร์ไซค์ปีละเท่าไหร่

การวางแผนการเงินอย่างเป็นระบบช่วยลดความเสี่ยงระยะยาว

ข่าวดีคือเบี้ย พ.ร.บ. ไม่แพงและเป็นอัตราคงที่ทั่วประเทศ คปภ. กำหนดตายตัวตามขนาดเครื่องยนต์ (cc) ของรถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล ทุกช่องทาง ทุกบริษัท ราคาเท่ากัน เป็นเบี้ยรวมอากร/ภาษีแล้ว (รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง/สาธารณะจะคนละอัตรา) ตารางด้านล่างเป็นอัตราที่ใช้อยู่ ณ มิ.ย. 2569 แนะนำให้ตรวจราคาล่าสุดกับ คปภ. หรือบริษัทประกันอีกครั้งก่อนซื้อ เพราะอัตราอาจปรับได้

เบี้ย พ.ร.บ. รถจักรยานยนต์ส่วนบุคคล ต่อปี (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569)
ขนาดเครื่องยนต์เบี้ย พ.ร.บ. ต่อปี (โดยประมาณ)
ไม่เกิน 75 cc161.57 บาท
เกิน 75–125 cc323.14 บาท
เกิน 125–150 cc430.14 บาท
เกิน 150 cc ขึ้นไป645.21 บาท

เทียบกันแล้ว มอเตอร์ไซค์ทั่วไปส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 125–150 cc คือเบี้ยราว 323–430 บาทต่อปี หรือเฉลี่ยไม่ถึงเดือนละ 40 บาท ขณะที่ค่าปรับจากการไม่มี พ.ร.บ. เริ่มที่หลักพันถึงหมื่น เห็นภาพชัดว่าทำไมการต่อให้ครบจึงคุ้มกว่ามากค่ะ

ความคุ้มครอง พ.ร.บ. ที่หายไปตอนขาดต่อ

ลองดูว่าเบี้ยปีละไม่กี่ร้อยบาทแลกกับวงเงินคุ้มครองเท่าไหร่ ถ้าขาดต่อแล้วเกิดเหตุ ตัวเลขเหล่านี้จะกลายเป็นศูนย์ทันที วงเงินด้านล่างเป็นกรอบตามที่ คปภ. กำหนด คิดเป็นรายบุคคล (ต่อคน) — ตรวจอัตราล่าสุดกับ คปภ. ที่ oic.or.th อีกครั้ง

วงเงินคุ้มครอง พ.ร.บ. ต่อคน ที่หายไปถ้าขาดต่อ (บาท · ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569) (บาท)
ค่ารักษาเบื้องต้น ตามจริง (ไม่ต้องรอพิสูจน์ถูกผิด)
30,000
กรณีเสียชีวิต/ทุพพลภาพถาวร (ค่าเสียหายเบื้องต้น)
35,000
ค่ารักษา ตามจริง เมื่อพิสูจน์แล้วเป็นฝ่ายถูก
80,000
เสียชีวิต/ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง (ฝ่ายถูก)
500,000

อธิบายตัวเลขให้ชัด: "ค่าเสียหายเบื้องต้น" คือเงินที่ระบบ พ.ร.บ. จ่ายให้ทันทีโดยไม่ต้องรอพิสูจน์ว่าใครผิดใครถูก — ค่ารักษาตามจริงไม่เกิน 30,000 บาท/คน และกรณีเสียชีวิต/ทุพพลภาพถาวร 35,000 บาท/คน (รวมเบื้องต้นสูงสุด 65,000 บาท/คน หากบาดเจ็บแล้วเสียชีวิตหรือพิการภายหลัง) ส่วนวงเงินที่สูงขึ้น เช่น ค่ารักษาตามจริงไม่เกิน 80,000 บาท และกรณีเสียชีวิต/ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง 500,000 บาท/คน จะได้เมื่อพิสูจน์แล้วว่าเป็นฝ่ายถูก รวมถึงยังมีเงินชดเชยผู้ป่วยในวันละ 200 บาท ไม่เกิน 20 วันด้วย (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 จาก คปภ.)

พ.ร.บ. จ่ายเฉพาะค่ารักษา/ชดเชยชีวิตของ "คน" ไม่ได้ซ่อมรถให้นะคะ ถ้าอยากให้ตัวรถเสียหายมีคนซ่อมด้วย ต้องมีประกันสมัครใจ (ชั้น 1/2+/3) เพิ่ม สองอย่างนี้ทำงานคนละหน้าที่กันค่ะ

ขาดมานานแล้ว ต้องทำยังไง

ไม่ต้องตกใจค่ะ ขาดต่อแล้วแก้ได้เสมอ หลักสำคัญคือ "ซื้อ พ.ร.บ. ใหม่ก่อน" แล้วค่อยเอาไปต่อภาษี ขั้นตอนคร่าว ๆ มีดังนี้

  • 1) ซื้อ พ.ร.บ. ใบใหม่ (เบี้ยมอเตอร์ไซค์หลักร้อยบาทต่อปีตามตารางด้านบน) ได้จากบริษัทประกัน ตัวแทน หรือเคาน์เตอร์เซอร์วิส
  • 2) ถ้าภาษีขาดเกิน 1 ปี ต้องนำรถไปตรวจสภาพที่สถานตรวจสภาพรถเอกชน (ตรอ.) ก่อน แล้วได้ใบรับรองมาประกอบ
  • 3) นำ พ.ร.บ. + ใบตรวจสภาพ (ถ้ามี) ไปต่อภาษีที่สำนักงานขนส่ง หรือช่องทางออนไลน์ พร้อมชำระภาษีและเงินเพิ่ม 1%/เดือนที่ค้าง
  • 4) ถ้าขาดเกิน 3 ปี ทะเบียนถูกระงับ ต้องคืนป้ายเดิมและจดทะเบียนใหม่ที่สำนักงานขนส่ง (มีค่าธรรมเนียมจดทะเบียน คู่มือ และป้ายใหม่)
ขาดต่อนานแค่ไหน ทำอะไรบ้าง (แนวทางทั่วไป · ตรวจกับขนส่งฯ ก่อน)
ระยะเวลาที่ขาดต้องเตรียมหมายเหตุ
ไม่เกิน 1 ปีพ.ร.บ. ใหม่ + ต่อภาษียังไม่ต้องตรวจสภาพ (กรณีทั่วไป)
เกิน 1–3 ปีพ.ร.บ. ใหม่ + ใบตรวจสภาพ ตรอ. + เงินเพิ่มภาษีตรวจสภาพที่ ตรอ. ก่อนต่อภาษี
เกิน 3 ปีจดทะเบียนใหม่ทะเบียนถูกระงับ ต้องคืนป้ายเดิม

ตั้งเตือนในมือถือล่วงหน้าสัก 1 เดือนก่อน พ.ร.บ. หมด แล้วซื้อ พ.ร.บ. กับต่อภาษีรอบเดียวจบ จะได้ไม่ต้องวิ่งสองรอบ อยากเก็บวันหมดอายุ พ.ร.บ. ภาษี และเอกสารรถไว้ที่เดียวกันลืม ลองใช้ ตู้เซฟเอกสาร ช่วยจำแทนได้ค่ะ

วางแผนค่ารถทั้งปีให้ไม่สะดุด

พ.ร.บ. + ภาษี + ประกันสมัครใจ (ถ้ามี) รวมแล้วเป็นก้อนที่มาทุกปีแน่นอน เทคนิคคือกันเงินเป็นรายเดือนเล็ก ๆ ไว้ล่วงหน้า พอถึงรอบจ่ายจะไม่เจ็บกระเป๋า สำหรับมอเตอร์ไซค์ ก้อนนี้มักไม่ถึงหลักพันต่อปี กันเดือนละไม่กี่สิบบาทก็เหลือ ใครอยากจัดระเบียบค่าใช้จ่ายรถและของใช้ในบ้านให้เป็นระบบ แวะอ่านแนวทาง วางแผนการเงินรายปี เพิ่มเติมได้ค่ะ และถ้าอยากเทียบว่าควรมีประกันสมัครใจชั้นไหนเสริมจาก พ.ร.บ. ดู หน้าเปรียบเทียบ ประกอบได้

สรุปง่าย ๆ: พ.ร.บ. ไม่ต่อไม่ได้ค่ะ เพราะเป็นประกันภาคบังคับตามกฎหมายและเป็นกุญแจสำหรับต่อภาษี ตัว พ.ร.บ. เองไม่มีค่าปรับย้อนหลัง แต่ถ้าใช้รถโดยไม่มี พ.ร.บ. มีโทษปรับไม่เกิน 10,000 บาท (เจ้าของกับผู้ใช้ผิดคนละมาตรา รวมได้ถึง 20,000) ภาษีที่ค้างคิดเงินเพิ่ม 1%/เดือน และที่แพงที่สุดคือเสียสิทธิ์ค่ารักษาเมื่อเกิดเหตุ เพราะฉะนั้นเสียปีละไม่กี่ร้อยต่อให้ครบ คุ้มและสบายใจกว่าเยอะ (ตัวเลขค่าปรับ/ภาษี/เบี้ยเป็นข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 ควรตรวจล่าสุดกับ คปภ. และกรมการขนส่งทางบกก่อนดำเนินการ)

KUMKRONG เป็นสื่อให้ความรู้เรื่องการเงินและการประกันภัย ไม่ใช่นายหน้าหรือตัวแทนประกันภัย บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล ตัวเลขเบี้ย/วงเงิน/ค่าปรับอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบล่าสุดและทำธุรกรรมกับบริษัทประกันภัยที่ได้รับใบอนุญาต หรือสำนักงาน คปภ./กรมการขนส่งทางบกโดยตรง