สั่งของนอก 2569 โดนภาษีเท่าไร: คำนวณ CIF คูณอากร แล้วบวก VAT 7% ทีละขั้น

คนไทยจำนวนมากยังคำนวณราคาของนำเข้าด้วยสมการเก่าในหัว คือ ราคาสินค้า บวกค่าส่ง แล้วถ้าไม่เกิน 1,500 บาทก็ถือว่าจบ ไม่โดนอากร สมการนั้นใช้ไม่ได้แล้วตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 กรมศุลกากรปรับมูลค่าขั้นต่ำที่ได้รับยกเว้นอากร หรือที่เรียกว่า De Minimis จากเดิมไม่เกิน 1,500 บาท ลงมาเหลือไม่เกิน 1 บาท ผลในทางปฏิบัติคือของที่นำเข้าต้องชำระอากรขาเข้าตั้งแต่บาทแรก ไม่มีเพดานให้หลบอีกต่อไป

เรื่องนี้ไม่ได้กระทบแค่คนที่สั่งของแพง มันกระทบคนที่สั่งของถูกมากที่สุด เพราะพฤติกรรมการช้อปข้ามพรมแดนของคนไทยเกาะอยู่กับเพดานเดิมมาหลายปี สถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ประเมินว่ามูลค่าการนำเข้าสินค้ามูลค่าต่ำของไทยอยู่ที่ราว 37,500 ล้านบาทในปี 2568 และกว่า 80% มาจากจีน เพิ่มขึ้นจากราว 20% ในปี 2559 ในบางหมวดการพึ่งพาช่องทางมูลค่าต่ำสูงมาก เช่น เสื้อผ้าสตรีที่ 45% ของมูลค่านำเข้าในหมวดนั้นเข้ามาทางช่องทาง de minimis และกลุ่มวิกผมกับเครื่องประดับผมที่ 35% ตะกร้าสินค้าที่คนไทยสั่งบ่อยที่สุด จึงเป็นตะกร้าเดียวกับที่ต้นทุนขยับมากที่สุด

ปัญหาที่ตามมาหนักกว่าการต้องจ่ายเพิ่ม คือคนคำนวณผิดกันเป็นวงกว้าง จุดที่ผิดบ่อยที่สุดมีสองจุด จุดแรกคือคิดว่าฐานภาษีคือราคาสินค้า ทั้งที่กฎหมายใช้ราคา CIF ซึ่งรวมค่าขนส่งและค่าประกันภัยเข้าไปด้วย จุดที่สองคือคิด VAT 7% จากราคาสินค้าเปล่า ๆ ทั้งที่ประมวลรัษฎากรกำหนดให้ฐาน VAT ของการนำเข้าคือ CIF บวกอากรขาเข้า พูดง่าย ๆ คือ VAT ถูกคิดทับอากรอีกชั้นหนึ่ง บทความนี้จะให้สูตรก่อน แล้วค่อยให้ตาราง เพราะถ้าสูตรผิด ตารางสวยแค่ไหนก็พาคุณไปผิดทาง

สูตรเดียวที่ต้องจำ และลำดับที่ห้ามสลับ

การคำนวณภาษีของนำเข้าเดินเป็นขั้นบันได ลำดับจึงสำคัญมาก เพราะตัวเลขของขั้นก่อนหน้ากลายเป็นฐานของขั้นถัดไป การหยิบอัตราทุกตัวมาบวกรวมกันทีเดียวให้ผลต่ำกว่าความจริงเสมอ เช่นเดียวกับการสลับลำดับหรือข้ามขั้น และนั่นคือเหตุผลที่หลายคนตกใจตอนพัสดุมาถึงหน้าบ้าน

1. 1ขั้นที่ 1 หาฐานแรกให้ได้ก่อน คือราคา CIF ซึ่งเท่ากับ ราคาสินค้า (Cost) บวก ค่าประกันภัย (Insurance) บวก ค่าขนส่ง (Freight) นี่คือนิยามที่กรมศุลกากรใช้ และถ้าราคาสินค้าเป็นเงินสกุลต่างประเทศ ต้องแปลงเป็นเงินบาทด้วยอัตราแลกเปลี่ยนที่กรมศุลกากรประกาศ ซึ่งเป็นคนละชุดกับอัตราที่บัตรของคุณใช้
2. 2ขั้นที่ 2 คูณ CIF ด้วยอัตราอากรขาเข้าตามพิกัดศุลกากรของสินค้าชิ้นนั้น ได้ออกมาเป็นค่าอากรขาเข้า อัตราแต่ละพิกัดไม่เท่ากันเลย ตั้งแต่ 0% ไปจนถึง 30% หรือมากกว่า
3. 3ขั้นที่ 3 สร้างฐาน VAT ใหม่ ซึ่งเท่ากับ CIF บวกอากรขาเข้า และถ้าสินค้านั้นต้องเสียภาษีสรรพสามิต ให้บวกภาษีสรรพสามิตพร้อมภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยอีก 10% ของค่าสรรพสามิตนั้นเข้าไปในฐานด้วย ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 79/2
4. 4ขั้นที่ 4 คูณฐาน VAT ด้วย 7% ได้ออกมาเป็นภาษีมูลค่าเพิ่ม

ยอดที่ต้องจ่ายจริงคือผลรวมของทุกก้อน คือ CIF บวกอากรขาเข้า บวกภาษีสรรพสามิตและภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยถ้ามี บวก VAT แล้วบวกค่าธรรมเนียมหรือค่าดำเนินการที่ผู้ขนส่งเรียกเก็บถ้ามี บรรทัดนี้คือการรวมยอดของสี่ขั้นข้างบน ไม่มีขั้นที่ห้า

ตัวบทที่รองรับขั้นที่ 3 อยู่ในประมวลรัษฎากร มาตรา 79/2 ซึ่งกำหนดว่าฐานภาษีสำหรับการนำเข้าสินค้าทุกประเภท ได้แก่ มูลค่าของสินค้านำเข้าโดยให้ใช้ราคา ซี.ไอ.เอฟ. ของสินค้า บวกด้วยอากรขาเข้า ภาษีสรรพสามิตตามที่กำหนดในมาตรา 77/1 (19) ค่าธรรมเนียมพิเศษตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการลงทุน และภาษีและค่าธรรมเนียมอื่นตามที่จะได้กำหนดโดยพระราชกฤษฎีกา ลำดับนี้จึงไม่ใช่การตีความของใคร แต่มาจากถ้อยคำในกฎหมายเอง

มีรายละเอียดหนึ่งที่คนทำธุรกิจควรรู้ไว้ด้วย มาตรา 79/2 ยังกำหนดว่า ถ้าผู้นำเข้าได้รับยกเว้นหรือลดหย่อนอากรขาเข้า เช่นตามสิทธิ BOI หรือกฎหมายอื่น ให้นำอากรที่ได้รับยกเว้นหรือลดหย่อนนั้นกลับมารวมเป็นมูลค่าของฐานภาษีมูลค่าเพิ่มด้วย การได้ลดอากรจึงไม่ได้ทำให้ฐานภาษีมูลค่าเพิ่มลดลงตามไปด้วยโดยอัตโนมัติ

หลักฐานจากตารางของกรมศุลกากรเอง ว่า VAT คิดทับอากรจริง

แทนที่จะให้เชื่อคำอธิบาย เราไปหยิบเอกสารเผยแพร่ของด่านศุลกากรนครศรีธรรมราชที่แสดงข้อมูลการนำเข้าสินค้า 10 อันดับ โดยมีคอลัมน์อัตราอากร มูลค่านำเข้า ค่าอากรขาเข้า และภาษีมูลค่าเพิ่ม เรียงกันอยู่ในตารางเดียว เมื่อคำนวณย้อนกลับ จะเห็นชัดว่า VAT ในเอกสารตรงกับสูตร (มูลค่านำเข้า + อากรขาเข้า) × 7% ไม่ใช่ มูลค่านำเข้า × 7%

สองแถวนี้ทำหน้าที่เดียวคือปิดข้อถกเถียงเรื่องลำดับการคำนวณ สูตรลัดที่เขียนว่า ภาษีรวม เท่ากับ ราคาสินค้า คูณด้วย อากรบวก 7% ให้ผลต่ำกว่าความจริงเสมอ เพราะมันลืมสองอย่างพร้อมกัน คือค่าขนส่งกับค่าประกันภัยที่อยู่ในฐาน และการที่ VAT ถูกคิดทับอากรอีกชั้น

ราคาสินค้าถูกแปลงเป็นเงินบาทด้วยอัตราของกรมศุลกากร และวันที่ใช้คือวันที่ของมาถึงไทย

พัสดุจากต่างประเทศเกือบทั้งหมดออกใบกำกับสินค้าเป็นดอลลาร์ หยวน ยูโร หรือเยน ก่อนจะเข้าสูตรได้ ราคานั้นต้องถูกแปลงเป็นเงินบาทเสียก่อน ตัวแปลงที่ใช้คืออัตราที่กรมศุลกากรประกาศเอง ส่วนอัตราที่แอปธนาคารหรือบัตรเครดิตของคุณใช้เป็นคนละชุดกันและไม่เกี่ยวกับการประเมินอากร กรมศุลกากรเผยแพร่ตารางอัตราแลกเปลี่ยนไว้บนเว็บไซต์ ค้นได้เป็นรายวัน และแยกออกเป็นสองคอลัมน์ที่ไม่เท่ากัน คืออัตราสำหรับการส่งออกกับอัตราสำหรับการนำเข้า ของขาเข้าใช้คอลัมน์หลัง ซึ่งสูงกว่าคอลัมน์แรกทุกสกุลเงินในตาราง

คำถามที่ตามมาทันทีคือ ตารางมีทุกวัน แล้ววันไหนคือวันของพัสดุคุณ คำตอบอยู่ในตัวบท พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 มาตรา 14 เขียนว่าการคำนวณอากรสำหรับของที่นำเข้ามาในราชอาณาจักร ให้คำนวณตามสภาพแห่งของ ราคาศุลกากร และพิกัดอัตราศุลกากร ที่เป็นอยู่ในเวลาที่นำของเข้าสำเร็จ และคำว่านำของเข้าสำเร็จมีนิยามของตัวเองอยู่ในมาตรา 50 คือทางอากาศ ถือว่าสำเร็จเมื่ออากาศยานที่นำของเข้ามานั้นได้ถึงสนามบินที่เป็นด่านศุลกากร ทางบก เมื่อยานพาหนะเข้ามาถึงเขตด่านพรมแดน ทางไปรษณีย์ เมื่อได้เปิดถุงไปรษณีย์ และทางทะเล เมื่อเรือเข้ามาในเขตท่าที่จะขนถ่ายของ ราคาศุลกากรของพัสดุที่ออกใบกำกับเป็นเงินสกุลต่างประเทศจะเป็นเงินบาทได้ก็ต่อเมื่อแปลงค่าแล้ว อัตราที่ใช้จึงเป็นอัตราที่ใช้อยู่ ณ เวลานั้น คือวันที่ของเดินทางมาถึงไทย ไม่ใช่วันที่คุณกดสั่ง วันที่บัตรตัดยอด หรือวันที่พัสดุมาส่งถึงหน้าบ้าน สามวันหลังนี้ห่างจากวันที่ของถึงไทยได้เป็นสัปดาห์ และในช่วงที่ค่าเงินวิ่งแรง ความห่างนั้นเห็นเป็นตัวเงินได้ ข้อจำกัดที่ยังเหลือมีข้อเดียว หน้าประกาศอัตราแลกเปลี่ยนไม่ได้อธิบายรอบการปรับอัตราภายในวัน ถ้าใบขนสินค้าของคุณใช้อัตราต่างจากตารางของวันนั้น ให้ขอคำอธิบายจากผู้ขนส่งหรือถามสายด่วน 1164

ส่วนต่างดูเล็กแต่ไม่เป็นศูนย์ ของราคา 138 หยวน ถ้าแปลงด้วยอัตราส่งออก 4.9004 จะได้ 676.26 บาท แต่เมื่อแปลงด้วยอัตรานำเข้า 5.0246 จะได้ 693.39 บาท ต่างกัน 17 บาทตั้งแต่บรรทัดแรก และบรรทัดแรกคือฐานที่ทุกขั้นถัดไปยืนอยู่บน ส่วนต่างตรงนี้จึงไม่ได้จบลงที่ 17 บาท อีกเรื่องที่คนละเรื่องกันแต่มักถูกนับรวมคือค่าธรรมเนียมแปลงสกุลเงินของบัตร ตัวนั้นเป็นค่าบริการของผู้ออกบัตร อยู่นอกฐานภาษีของศุลกากร และไม่ทำให้ภาษีเพิ่มหรือลด

ค่าส่งฟรีไม่ได้แปลว่าฐานคำนวณเป็นศูนย์

หลายแพลตฟอร์มโฆษณาส่งฟรี และผู้ซื้อจำนวนมากเข้าใจว่าเมื่อไม่มีค่าส่งบนใบเสร็จ ตัว F ในสูตร CIF ก็เป็นศูนย์ ความจริงคือกรมศุลกากรไม่ได้ปล่อยช่องนั้นว่าง เอกสารของสำนักงานศุลกากรตรวจสินค้าท่าอากาศยานสุวรรณภูมิวางลำดับไว้ชัดว่า ค่าขนส่งที่ใช้กำหนดราคาศุลกากรให้ใช้ตัวเลขที่ปรากฏในบัญชีราคาสินค้าหรือเอกสารหลักฐานการจ่ายค่าขนส่งก่อน ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 16/2561 และถ้าไม่มีหลักฐานนั้น จึงใช้อัตราเฉลี่ยค่าระวางบรรทุกตามพื้นที่ (ZONE) ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 7/2561 แทน ส่วนค่าประกันภัย หน้าคำถามที่พบบ่อยของกรมศุลกากรระบุว่า กรณีไม่มีเอกสารหลักฐานแสดงค่าประกันภัย ให้บวกค่าประกันภัย 1% ของราคา FOB

คำว่าราคา FOB ตรงนี้ต้องอ่านให้ตรง มันคือราคาของ ณ จุดที่ผู้ขายส่งมอบขึ้นพาหนะที่ต้นทาง ยังไม่รวมค่าระวางระหว่างประเทศ สำหรับพัสดุขายปลีกทั่วไปที่ราคาบนหน้าเว็บยังไม่รวมค่าส่งข้ามประเทศ ราคานั้นใกล้เคียงกับ FOB มากพอจะใช้แทนกันในการประมาณการได้ แต่ถ้าร้านรวมค่าส่งไว้ในราคาแล้ว ราคาที่เห็นจะใกล้ CIF มากกว่า FOB และการเอาไปบวกค่าระวางซ้ำอีกรอบจะทำให้ประเมินสูงเกินจริง ตลอดบทความนี้เมื่อเราเขียนว่า 1% ของราคาสินค้า เราหมายถึงราคาสินค้าที่ยังไม่รวมค่าส่งระหว่างประเทศ ซึ่งก็คือ FOB ในความหมายข้างต้น

ตัวเลขค่าระวางตาม ZONE ที่ต้องอ่านให้ถูกคือ มันเป็นอัตราต่อกิโลกรัม ไม่ใช่ต่อกล่อง เอกสารของสำนักงานศุลกากรตรวจสินค้าท่าอากาศยานสุวรรณภูมิแบ่งไว้ 17 ZONE เช่น อินเดีย ZONE 1 ที่ 70 บาทต่อกิโลกรัม ฮ่องกง ZONE 2 ที่ 130 บาทต่อกิโลกรัม ไต้หวัน ZONE 3 ที่ 200 บาทต่อกิโลกรัม จีน ZONE 4 ที่ 260 บาทต่อกิโลกรัม อิตาลี ZONE 5 ที่ 330 บาทต่อกิโลกรัม สหราชอาณาจักร ZONE 9 ที่ 590 บาทต่อกิโลกรัม และสหรัฐอเมริกา ZONE 11 ที่ 720 บาทต่อกิโลกรัม ผลคือพัสดุจากจีนน้ำหนัก 1 กิโลกรัมจะถูกบวกค่าขนส่งราว 260 บาท ถ้าเป็น 3 กิโลกรัมก็ราว 780 บาท และของชิ้นเดียวกันจากสหรัฐอเมริกาจะถูกบวกมากกว่านั้นเกือบสามเท่า ใครใช้ตัวเลขกลม ๆ ก้อนเดียวโดยไม่ดูน้ำหนักและโซนต้นทาง จะประเมินต่ำทันที

ผลคือของที่คุณคิดว่าฐานภาษีเท่ากับราคาสินค้า จะมีฐานที่สูงกว่านั้นเสมอ และเพราะฐานนี้ถูกคูณด้วยอัตราอากรก่อน แล้วผลลัพธ์ถูกนำไปคูณ 7% อีกที ส่วนที่บวกเพิ่มเข้ามาจึงถูกขยายสองรอบ ไม่ใช่รอบเดียว ผลข้างเคียงที่คนไม่ทันคิดคือ ประเทศต้นทางกลายเป็นตัวแปรของยอดภาษี ทั้งที่ของเหมือนกันเป๊ะ กราฟข้างล่างเดินสูตรเดียวกันกับของชิ้นเดียวกัน คือเสื้อผ้าราคา 693 บาท น้ำหนัก 0.45 กิโลกรัม พิกัดอากร 30% ที่ร้านไม่ออกหลักฐานค่าระวางให้ เปลี่ยนเฉพาะโซนต้นทางอย่างเดียว

แท่งสุดท้ายสูงกว่าแท่งแรก 40% หรือคิดเป็นเงิน 407 บาท ทั้งที่สินค้า ราคา และอัตราอากรเหมือนกันทุกอย่าง นี่คือเหตุผลว่าทำไมของเบาและถูกจากอเมริกาหรือยุโรปมักไม่คุ้ม ขณะที่ของแบบเดียวกันจากฮ่องกงหรือจีนยังพอสู้ได้ และเป็นเหตุผลว่าทำไมการมีหลักฐานค่าระวางจริงติดมากับพัสดุจึงมีค่า เพราะถ้าค่าส่งจริงต่ำกว่าอัตรา ZONE ลำดับตามประกาศกรมศุลกากรให้ใช้ตัวเลขจริงก่อน

เดินทีละบรรทัดกับพัสดุที่เมื่อก่อนไม่เสียอากร

ตัวอย่างที่มีความหมายที่สุดหลังวันที่ 1 มกราคม 2569 ไม่ใช่ของราคาหลักหมื่น แต่คือของที่เมื่อก่อนอยู่ใต้เพดาน 1,500 บาทและผ่านมาได้ฟรี สมมติเสื้อฮู้ดผ้าฝ้ายตัวหนึ่งบนแพลตฟอร์มจีน ติดราคา 138 หยวน น้ำหนักพัสดุ 0.45 กิโลกรัม ร้านโฆษณาส่งฟรีและไม่ออกหลักฐานค่าระวางมาให้ พิกัดของสินค้าคือ 6110.20 เสื้อกันหนาวและเสื้อฮู้ดผ้าฝ้ายแบบถัก ซึ่งเป็นบรรทัดอากร 30% ทุกตัวเลขข้างล่างนี้เดินตามสูตรสี่ขั้นและสมมติฐานที่แสดงไว้ในตาราง

สิ่งที่ตัวอย่างนี้เปลี่ยนไปจากก่อนปี 2569 ลึกกว่าตัวเลข มันเปลี่ยนชนิดของคำถาม เดิมของราคาไม่เกิน 1,500 บาทถูกถามแค่ว่าเกินเพดานหรือยัง ตอนนี้ทุกกล่องต้องเดินสูตรเดียวกันหมด และของยิ่งถูก ค่าระวางกับค่าประกันภัยที่บวกเข้าฐานยิ่งกินสัดส่วนใหญ่ขึ้นเมื่อเทียบกับราคาสินค้า ตัวเลข 64% ในตัวอย่างนี้จึงอยู่ระดับกลาง ๆ ของตะกร้าที่คนไทยสั่งบ่อยที่สุด ไม่ได้เป็นกรณีสุดขั้ว

ทำไมของถูกถึงถูกลงโทษหนักกว่าของแพง

ถ้าเปลี่ยนคำถามจาก จ่ายเท่าไร เป็น จ่ายเกินราคาป้ายกี่เปอร์เซ็นต์ รูปทรงของปัญหาจะโผล่ขึ้นมาทันที กราฟข้างล่างตรึงทุกอย่างไว้เหมือนตัวอย่างเสื้อฮู้ด คือพัสดุจากจีนน้ำหนัก 0.45 กิโลกรัม ค่าระวางตาม ZONE 4 เท่ากับ 117 บาท ค่าประกันภัย 1% ของราคาสินค้า และอัตราอากร 30% แล้วเลื่อนเฉพาะราคาป้ายอย่างเดียว ตั้งแต่ 300 บาทถึง 10,000 บาท แกนตั้งคือยอดที่จ่ายจริงคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของราคาป้าย

เส้นนี้ไม่ได้ลากลงเป็นเส้นตรง มันดิ่งเร็วในช่วงราคาต่ำแล้วค่อย ๆ แบนราบเข้าหาระดับราว 140% ซึ่งเป็นเพดานที่กำหนดโดยอัตราอากรกับ VAT ล้วน ๆ ส่วนที่โผล่สูงเกินเส้นแบนนั้นขึ้นไปคือค่าระวางกับค่าประกันภัย ที่กินสัดส่วนใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อราคาป้ายเล็กลง ของราคา 300 บาทจึงจ่ายจริงเกือบสองเท่าของราคาป้าย ขณะที่ของราคา 10,000 บาทจ่ายราว 1.42 เท่า การยกเลิกเพดาน 1,500 บาทจึงกระทบกล่องที่ถูกที่สุดหนักที่สุดในเชิงสัดส่วน ซึ่งพอดีกับตะกร้าสินค้ามูลค่าต่ำที่ข้อมูลของสถาบันวิจัยเศรษฐกิจป๋วย อึ๊งภากรณ์ ชี้ว่าขยายตัวต่อเนื่องตลอดสิบปีที่ผ่านมา ตัวเลขทั้งชุดนี้เป็นการคำนวณของ KUMKRONG เพื่อให้เห็นรูปทรง ไม่ใช่ยอดที่จะถูกเรียกเก็บกับพัสดุของคุณจริง

ตารางอัตราอากรรายพิกัด ของสินค้าที่คนไทยสั่งบ่อยที่สุด

หัวใจของการประเมินยอดล่วงหน้าคือรู้อัตราอากรของพิกัดสินค้าตัวเอง ตารางข้างล่างคืออัตราอากรทั่วไป (MFN applied) ที่ไทยรายงานไว้ในฐานข้อมูล TRAINS ซึ่งเผยแพร่ผ่าน WITS ของธนาคารโลก เป็นชุดข้อมูลรายพิกัดล่าสุดที่มีการเผยแพร่ ณ ปีข้อมูล 2023 เราตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยการเทียบกับเอกสารของกรมศุลกากรเองสองจุด คือ 6206 ที่เอกสารด่านศุลกากรนครศรีธรรมราชระบุ 30% และ 4202 ที่ระบุ 20% ทั้งสองค่าตรงกันพอดี จุดที่ต้องอธิบายก่อนอ่านคือ เราไม่แสดงค่าเฉลี่ยของพิกัดใดเลย เพราะอัตราเฉลี่ยไม่มีอยู่จริงในทางกฎหมาย ของชิ้นหนึ่งเสียอากรตามบรรทัดพิกัด 8 หลักบรรทัดเดียวเสมอ พิกัดไหนที่ในฐานข้อมูลมีหลายบรรทัดและอัตราไม่เท่ากัน เราจึงแสดงเป็นช่วง พร้อมบอกจำนวนบรรทัดย่อยไว้ให้เห็นว่าต้องไปเปิดกี่ทาง

ถ้าหาพิกัดของตัวเองไม่เจอ ให้ดูที่ช่วงอัตรารายหมวดก่อน

ถ้าสินค้าที่คุณจะสั่งไม่อยู่ในตารางข้างบน สิ่งที่ยืนยันได้และมีประโยชน์รองลงมาคือช่วงอัตราอากรรายหมวดจาก เอกสาร Tariff Profile ของประเทศไทยที่ WTO เผยแพร่ ซึ่งรายงานอัตรา MFN ที่ไทยใช้จริงในปี 2025 พร้อมสัดส่วนรายการที่ปลอดอากร ตารางนี้บอกคุณได้ว่าหมวดไหนมีโอกาสเจออากรหนัก และหมวดไหนมีโอกาสสูงที่จะเจอ 0%

1. 1ระบุว่าสินค้าคือของอะไรจริง ๆ ในเชิงวัสดุและการใช้งาน ไม่ใช่ชื่อทางการตลาด เช่น กระเป๋าผ้าใบสะพายไหล่ ไม่ใช่ กระเป๋ารุ่นลิมิเต็ด
2. 2หาพิกัดสี่หลักแรกให้ได้ก่อน (เช่น 4202 สำหรับกระเป๋า) แล้วค่อยไล่ลงไปหาพิกัดย่อยที่ตรงวัสดุและลักษณะสินค้า
3. 3เปิด Tariff e-Service ของกรมศุลกากรที่ https://tariffeservice.customs.go.th แล้วค้นด้วยเลขพิกัดหรือคำอธิบายสินค้า ถ้าระบบฐานข้อมูลอัตราอากรอีกตัวที่ itd.customs.go.th เข้าไม่ได้ ให้ใช้ตัวนี้แทน
4. 4อ่านทั้งอัตราทั่วไป (MFN) และอัตราตามความตกลงการค้าเสรี แต่โปรดอ่านหัวข้อเรื่อง FTA ในบทความนี้ก่อน เพราะพัสดุส่วนบุคคลมักใช้สิทธิ FTA ไม่ได้จริง
5. 5ถ้าไม่แน่ใจ โทรสายด่วนกรมศุลกากร 1164 แล้วอธิบายตัวสินค้า อย่าเดาพิกัดเอง เพราะพิกัดผิดคือที่มาของการประเมินใหม่

ราคาศุลกากรคืออะไร และทำไมของถูกถึงถูกประเมินราคาใหม่

ตัว C ในสูตร CIF ไม่ใช่ตัวเลขที่คุณเขียนอะไรลงไปก็ได้ กฎหมายเรียกมันว่า ราคาศุลกากร และกรมศุลกากรมีลำดับวิธีกำหนดราคาไว้ 6 วิธีตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 132 (พ.ศ. 2543) ซึ่งเป็นการรับหลักเกณฑ์ราคาแกตต์เข้ามาใช้ วิธีแรกคือราคาซื้อขายของที่นำเข้า หรือราคาที่ผู้ซื้อจ่ายจริงให้ผู้ขายในต่างประเทศ และเป็นวิธีที่ใช้เป็นหลักในเกือบทุกกรณี ถ้าใช้วิธีแรกไม่ได้ จึงค่อยไล่ลงไปตามลำดับ

1. 1ราคาซื้อขายของที่นำเข้า (Transaction Value) คือราคาที่จ่ายจริงตามใบกำกับสินค้า ใช้ได้เมื่อเข้าเงื่อนไข เช่น ผู้ซื้อกับผู้ขายไม่มีความสัมพันธ์กันในลักษณะที่กระทบราคา
2. 2ราคาซื้อขายของที่เหมือนกัน (Identical Goods) คือหยิบราคาของสินค้าที่เหมือนกันซึ่งนำเข้ามาก่อนหน้ามาใช้
3. 3ราคาซื้อขายของที่คล้ายกัน (Similar Goods) หลักการเดียวกันแต่ผ่อนเกณฑ์ความเหมือนลง
4. 4ราคาหักทอน (Deductive Value) คือเริ่มจากราคาขายในประเทศไทยแล้วหักกำไรและค่าใช้จ่ายย้อนกลับไป
5. 5ราคาคำนวณ (Computed Value) คือบวกต้นทุนวัตถุดิบ ค่าผลิต และกำไรขึ้นมาใหม่ ผู้นำเข้าขอสลับให้ใช้วิธีนี้ก่อนวิธีที่ 4 ได้ ถ้าเจ้าหน้าที่เห็นชอบ
6. 6ราคาย้อนกลับ (Fallback) คือใช้วิธีที่ 1 ถึง 5 อย่างยืดหยุ่นเท่าที่เหมาะสม เป็นทางเลือกสุดท้าย

ความหมายในทางปฏิบัติสำหรับคนสั่งของออนไลน์คือ คำว่าประเมินราคาใหม่ไม่ได้หมายความว่าเจ้าหน้าที่นึกตัวเลขขึ้นมาเอง แต่หมายความว่าวิธีที่ 1 ถูกปฏิเสธเพราะราคาที่สำแดงไม่ผ่านเงื่อนไข แล้วระบบเลื่อนไปใช้วิธีที่ 2 หรือ 3 ซึ่งอิงราคาของสินค้าเหมือนหรือคล้ายกันที่เคยนำเข้ามา ถ้าคุณซื้อของลดราคาแรงในช่วงแคมเปญ ราคาของคุณจะดูต่ำผิดปกติเมื่อเทียบกับฐานข้อมูลนั้นทันที ทางแก้ที่ได้ผลจึงเป็นการมีหลักฐานชุดที่สอดคล้องกันพอจะรักษาวิธีที่ 1 ไว้ให้ได้ มากกว่าการเถียง

ภาษีสรรพสามิต และของที่ห้ามนำเข้าโดยเด็ดขาด

ขั้นที่ 3 ของสูตรพูดถึงภาษีสรรพสามิตไว้ แต่คนส่วนใหญ่ข้ามไป ทั้งที่สินค้าที่คนสั่งจากต่างประเทศอยู่ในบัญชีพิกัดภาษีสรรพสามิตหลายรายการ บัญชีท้ายพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต พ.ศ. 2560 มี 21 ตอน โดยตอนที่คนสั่งของออนไลน์มีโอกาสชนมากที่สุดคือ ตอนที่ 4 สินค้าแบตเตอรี่ ตอนที่ 9 สินค้าผลิตภัณฑ์เครื่องหอมและเครื่องสำอาง และตอนที่ 3 สินค้าเครื่องใช้ไฟฟ้า พาวเวอร์แบงก์กับน้ำหอมจึงไม่ได้จบแค่อากรกับ VAT

กรมสรรพสามิตเผยแพร่สูตรกรณีนำเข้าไว้ชัดเจนว่า ภาษีสรรพสามิต = (CIF + อากรขาเข้า + ภาษีและค่าธรรมเนียมอื่นที่ไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม) × อัตราภาษี หารด้วย 1 ลบ (1.1 × อัตราภาษี) และยังต้องชำระภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยอีก 10% ของค่าภาษีสรรพสามิตนั้น สังเกตว่าฐานของสรรพสามิตคือ CIF บวกอากร ซึ่งเป็นฐานเดียวกับที่ต่อไปจะถูกบวกเข้าฐาน VAT อีกทอด ของที่ติดสรรพสามิตจึงถูกภาษีซ้อนกันสามชั้น ส่วนตัวเลขอัตราที่จะเอาไปแทนในสูตร หน้าเดียวกันของกรมสรรพสามิตเดินตัวอย่างการคำนวณของสินค้าแบตเตอรี่นำเข้าไว้ด้วยอัตราภาษีตามมูลค่าร้อยละ 10 (ตัวอย่างของกรมฯ ใช้ ซี.ไอ.เอฟ. 420,000 บาท อากรขาเข้า 10,000 บาท อากรพิเศษ 20,000 บาท ได้ภาษีสรรพสามิต 50,561.80 บาท บวกภาษีเพื่อกระทรวงมหาดไทยอีก 5,056.18 บาท) เราจึงหยิบอัตราเดียวกันนั้นไปเดินตัวอย่างพาวเวอร์แบงก์ในหัวข้อ กล่องเดียวที่มีของหลายพิกัด ข้างล่าง โดยกำกับไว้ให้ชัดว่าเป็นอัตราที่ยกมาจากตัวอย่างของกรมสรรพสามิตเอง เพื่อให้ผู้อ่านเห็นผลของภาษีสามชั้นเป็นตัวเลขจริง สิ่งที่เราไม่ยืนยันคืออัตราตามกฎกระทรวงที่ใช้อยู่กับสินค้าของคุณ ณ สิงหาคม 2569 เท่ากับ 10% พอดีหรือไม่ เพราะอัตรารายสินค้าถูกปรับเป็นรอบ ถ้าของคุณเข้าข่าย ให้ยืนยันอัตราปัจจุบันกับกรมสรรพสามิตก่อนคำนวณจริง แล้วแทนค่า r ตัวนั้นลงในสูตรเดิม

ถัดจากของต้องห้ามคือของต้องกำกัด ซึ่งกรมศุลกากรนิยามว่าเป็นของบางชนิดที่กฎหมายควบคุมการนำเข้า ต้องมีใบอนุญาตจากหน่วยงานผู้กำกับก่อน กลุ่มที่คนสั่งออนไลน์ชนบ่อยที่สุดคือ อาหาร อาหารเสริม วิตามิน เครื่องดื่ม เครื่องสำอาง ยา และเครื่องมือแพทย์ ซึ่งอยู่ในขอบเขตของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ส่วนเครื่องวิทยุคมนาคม ซึ่งครอบคลุมอุปกรณ์ที่ส่งคลื่นวิทยุอย่างวิทยุสื่อสารและโดรน อยู่ในรายการของต้องกำกัดที่กรมศุลกากรระบุว่าต้องมีใบอนุญาตนำเข้าจากสำนักงาน กสทช. ก่อน คำถามยอดฮิตคือซื้อมาใช้เองปริมาณน้อยได้รับยกเว้นไหม เราค้นแล้วยังไม่พบเอกสารทางการที่ระบุปริมาณหรือมูลค่ายกเว้นไว้เป็นตัวเลข จึงไม่เขียนตัวเลขให้ ถ้าจะสั่ง ให้สอบถามหน่วยงานที่กำกับสินค้านั้นโดยตรงก่อนจ่ายเงิน

กล่องเดียวที่มีของหลายพิกัด ถูกคิดอย่างไร

คำถามที่ตามมาจากตารางรายพิกัดเสมอคือ ถ้าสั่งหูฟัง ลำโพง และพาวเวอร์แบงก์มาในกล่องเดียว ศุลกากรใช้อัตราไหน คำตอบมีสองชั้นและอยู่คนละระดับกัน ชั้นแรกคืออัตราอากร ซึ่งผูกกับตัวสินค้าแต่ละชิ้น พระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530 มาตรา 7 เขียนไว้ว่าการสำแดงรายการในใบขนสินค้าขาเข้ามิให้ถือว่าบริบูรณ์ นอกจากจะสำแดงประเภทของและเกณฑ์ปริมาณที่ต้องใช้ในการเก็บอากรให้ถูกต้องครบถ้วน ตามที่จำแนกและกำหนดไว้ในพิกัดอัตราอากรท้ายพระราชกำหนดนั้น ของสามชิ้นที่อยู่คนละประเภทพิกัด จึงเป็นสามบรรทัดในใบขนสินค้าฉบับเดียว แต่ละบรรทัดถูกคูณด้วยอัตราของตัวเอง ไม่มีการเฉลี่ยอัตราของทั้งกล่องให้เหลือตัวเลขเดียว และไม่มีกติกาให้ยกอัตราของชิ้นที่แพงที่สุดมาคลุมทั้งกล่อง

ข้อยกเว้นมีจริง แต่แคบกว่าที่คนเข้าใจ หลักเกณฑ์การตีความพิกัดอัตราศุลกากร ภาค 1 ข้อ 3 ใช้กับของที่เมื่อดูเผิน ๆ แล้วจำแนกเข้าได้ตั้งแต่สองประเภทขึ้นไป โดยไล่เป็นสามชั้น และชั้นที่คนมักเข้าใจผิดคือข้อ 3 (ข) ซึ่งจำกัดอยู่กับของผสม ของรวมที่ประกอบด้วยวัตถุต่างชนิดกัน และของที่จัดทำขึ้นเป็นชุดเพื่อการขายปลีกเท่านั้น ข้อ 3 (ก) ให้จัดเข้าประเภทที่ระบุลักษณะของของไว้โดยเฉพาะ ก่อนประเภทที่ระบุไว้อย่างกว้าง ๆ ข้อ 3 (ข) ถ้าใช้ชั้นแรกไม่ได้ ให้จำแนกโดยถือเสมือนว่าของนั้นประกอบด้วยวัตถุหรือองค์ประกอบที่แสดงลักษณะอันเป็นสาระสำคัญของของนั้น และข้อ 3 (ค) ถ้ายังชี้ขาดไม่ได้ ให้จัดเข้าประเภทที่ลำดับไว้หลังสุดในบรรดาประเภทที่จำแนกเข้าได้โดยเท่าเทียมกัน คำที่ต้องอ่านให้ตรงคือ ชุดเพื่อการขายปลีก หมายถึงของที่ถูกจัดมาด้วยกันเพื่อขายเป็นชุดเดียว เช่นชุดของขวัญที่บรรจุรวมมาเพื่อขายพร้อมกัน การที่ผู้ขายเอาสินค้าสามรายการที่คุณกดสั่งแยกรายการมาใส่กล่องเดียวเพื่อประหยัดค่าส่ง ไม่ทำให้ของสามชิ้นนั้นกลายเป็นชุดตามข้อ 3 ยังคงเป็นสามบรรทัดเหมือนเดิม และในทางกลับกัน มาตรา 6 ของพระราชกำหนดฉบับเดียวกันเขียนว่า ถ้าอธิบดีเห็นว่ามีการหลีกเลี่ยงอากรของสิ่งที่สมบูรณ์แล้ว โดยนำสิ่งนั้นเข้ามาเป็นส่วน ๆ ต่างหากจากกัน จะเป็นวาระเดียวกันหรือต่างวาระกันก็ตาม ให้เรียกเก็บอากรแก่ส่วนนั้น ๆ รวมกันในอัตราที่ถือเสมือนว่าเป็นสิ่งที่ประกอบมาสมบูรณ์แล้ว การถอดของชิ้นเดียวออกเป็นชิ้นส่วนแล้วสั่งแยกกล่อง จึงมีบทรองรับไว้อยู่แล้ว

ชั้นที่สองคือระดับกล่อง และตรงนี้กลับกัน กรมศุลกากรมองทั้งใบตราส่งเป็นก้อนเดียว เงื่อนไขของเร่งด่วนขาเข้าตามประกาศกรมศุลกากร ซึ่งเราแจกแจงเป็นตารางสี่ประเภทไว้ในหัวข้อ ใครเก็บเงินคุณ ข้างล่าง ผูกอยู่กับใบตราส่ง เช่นประเภทที่ 3 กำหนดว่าแต่ละใบตราส่งสินค้าทางอากาศยานต้องมีราคา FOB ไม่เกิน 40,000 บาท และต้องไม่เป็นของต้องห้ามของต้องกำกัด ผลในทางปฏิบัติคือชิ้นที่เข้มงวดที่สุดในกล่องเป็นตัวกำหนดช่องทางของทั้งกล่อง ถ้ามีสักชิ้นที่ต้องมีใบอนุญาต อย. หรือ กสทช. ทั้งกล่องเดินช่องของเร่งด่วนตามปกติไม่ได้ ต้องไปพิธีการเต็มรูปแบบ และของอีกสองชิ้นที่ไม่มีปัญหาก็ต้องรอไปพร้อมกัน อีกเรื่องที่ต้องจัดการคือค่าระวางกับค่าประกันภัยของทั้งกล่อง ซึ่งเป็นค่าใช้จ่ายก้อนเดียวแต่ต้องเข้าไปอยู่ในราคาศุลกากรของทุกบรรทัด ตามมาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 ที่กำหนดว่าการกำหนดราคาศุลกากรในกรณีนำของเข้าจะต้องรวมค่าประกันภัย ค่าขนส่งของ ค่าขนของลง ค่าขนของขึ้น และค่าจัดการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับการขนส่ง ตารางข้างล่างเราเฉลี่ยตามสัดส่วนราคาสินค้าและแสดงตัวเลขทุกบรรทัดไว้ให้ตรวจตามได้

ใครเก็บเงินคุณ ทำให้ยอดจริงต่างกัน

ตัวเลขภาษีตามกฎหมายเป็นเรื่องหนึ่ง แต่ประสบการณ์จ่ายจริงของผู้ซื้อขึ้นกับว่าใครเป็นคนเก็บ อย่างที่บอกไว้ตั้งแต่ต้นบทความ กว่าร้อยละ 97 ของสินค้านำเข้าถูกคำนวณภาษีและรวมไว้ในราคาบนแพลตฟอร์มแล้ว ตามข้อมูลของกรมประชาสัมพันธ์ กลุ่มนั้นจบที่การจ่ายครั้งเดียวตอนเช็กเอาต์ สิ่งที่ต้องทำจึงเหลือแค่เปิดสรุปคำสั่งซื้อดูว่ามีบรรทัดภาษีนำเข้าแยกให้เห็น หรือมีข้อความว่าราคารวมภาษีนำเข้าแล้ว บทที่เหลือของหัวข้อนี้เขียนไว้สำหรับเศษที่เหลือ ซึ่งเป็นกลุ่มที่บิลมาถึงทีหลังและเป็นที่มาของเรื่องเล่าน่าตกใจทั้งหลาย

กรณีเก็บปลายทางมีสองรูปแบบหลัก ทางไปรษณีย์ เจ้าหน้าที่จะประเมินภาษีหน้ากล่อง แล้วพนักงานไปรษณีย์จะนำจ่ายพัสดุพร้อมใบสั่งเก็บเงิน ผู้รับสแกน QR Code จ่ายผ่านมือถือ หรือนำใบสั่งเก็บเงินไปชำระที่ธนาคารที่กำหนดก็ได้ ส่วนบริษัทขนส่งเอกชนที่ลงทะเบียนเป็นผู้ประกอบการของเร่งด่วนกับกรมศุลกากร จะเป็นผู้รับผิดชอบนำส่งภาษีให้ แล้วเรียกเก็บจากผู้รับตอนส่งของ ตรงจุดนี้เองที่ค่าดำเนินการของผู้ขนส่งจะโผล่มาเป็นบรรทัดเพิ่ม และเป็นบรรทัดที่ผู้ซื้อไม่เคยเห็นตอนกดสั่ง

อีกเรื่องที่ควรรู้คือค่าธรรมเนียมการดำเนินพิธีการศุลกากร เอกสารของกรมศุลกากรเรื่องการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการดำเนินพิธีการศุลกากรระบุอัตราไว้ว่า การยื่นใบขนสินค้า ฉบับละ 200 บาท และการขอบันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบอิเล็กทรอนิกส์ ฉบับละ 100 บาท โดยรายการยกเว้นข้อ 2 คือใบขนสินค้าขาเข้าหรือขาออกพิเศษที่มีราคาของไม่เกิน 20,000 บาท ซึ่งเป็นไปตามกฎกระทรวงกำหนดค่าธรรมเนียมฯ พ.ศ. 2560 พัสดุส่วนบุคคลทั่วไปจึงมักไม่โดนค่านี้ ระวังอย่าสับสนกับตัวเลข 20,000 บาทอีกตัวหนึ่ง นั่นคือเกณฑ์ของส่วนตัวที่ผู้เดินทางนำติดตัวเข้ามาตามภาค 4 ประเภทที่ 5 ซึ่งกรมศุลกากรกำหนดว่ามูลค่าไม่เกิน 20,000 บาทถือเป็นของส่วนตัวและได้รับยกเว้นภาษีอากร คนละเรื่องกันคนละกฎหมายกัน ส่วนค่าดำเนินการที่ผู้ขนส่งเอกชนหรือตัวแทนออกของเรียกเก็บเป็นค่าบริการเชิงพาณิชย์ที่แต่ละเจ้ากำหนดเอง ให้ถามผู้ขนส่งโดยตรงก่อนสั่งของ

คำถามที่ตามมาทันทีคือแล้วของขวัญของฝากล่ะ เอกสารของกรมศุลกากรตอบไว้ตรงมากว่า ของหรือสินค้าทุกอย่างที่นำเข้ามาในประเทศต้องมีค่าภาระภาษีอากรทั้งสิ้น ถึงแม้ว่าจะเป็นของที่ซื้อมาใช้เอง ของขวัญ ของฝาก ของได้มาโดยให้เปล่า หรือของที่ไม่มีราคาค่างวดใด ๆ เพราะตัวสินค้าเองก็มีมูลค่าในตัวมันเอง การให้ผู้ขายติ๊กช่อง gift บนใบตราส่งไม่ได้ทำให้ภาระภาษีหายไป และถ้าราคาที่สำแดงต่ำกว่าความจริงก็กลายเป็นความผิดอีกเรื่องหนึ่งแทน

คำถามที่ลึกกว่านั้นคือ หลังเพดานยกเว้นหายไป พัสดุ 500 บาทของคุณเดินผ่านช่องไหน กรมศุลกากรจัดประเภทของเร่งด่วนขาเข้าไว้สี่ประเภท ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 66/2561 ประกอบประกาศที่ 130/2561 และเงื่อนไขของแต่ละประเภทเขียนไว้ละเอียดพอจะตอบคำถามนี้ได้ ประเภทที่ 2 คือช่องของของที่ไม่ต้องเสียอากรตามภาค 2 ของนำเข้าซึ่งแต่ละรายมีราคา CIF ไม่เกิน 1,500 บาท ที่ได้รับยกเว้นอากรตามประเภท 12 ภาค 4 และตัวอย่างสินค้าที่ไม่มีราคาในทางการค้า จุดสำคัญคือเงื่อนไขข้อกลางผูกอยู่กับสิทธิยกเว้นตามประเภท 12 ซึ่งเป็นสิทธิที่ถูกปรับฐานเมื่อ 1 มกราคม 2569 เมื่อเพดานเหลือไม่เกิน 1 บาท ของราคา 500 บาทจึงกลายเป็นของต้องเสียอากร และตกไปอยู่ประเภทที่ 3 ซึ่งเป็นช่องของของต้องเสียอากรที่แต่ละใบตราส่งทางอากาศยานมีราคา FOB ไม่เกิน 40,000 บาท

จุดนี้ตอบคำถามเรื่อง FTA ให้จบไปเลย เอกสารของกรมศุลกากรกำหนดเงื่อนไขของประเภทที่ 3 ไว้ว่าต้องไม่เป็นของที่ได้รับยกเว้นอากรตามภาค 4 และไม่เป็นของที่ใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีอากร ส่วนมาตรการปี 2569 ระบุเงื่อนไขทำนองเดียวกันกับประเภทที่ 2 ผลคือพัสดุที่จะใช้สิทธิ FTA ต้องออกจากช่องของเร่งด่วนไปเดินพิธีการเต็มรูปแบบ สิทธิตามความตกลงการค้าเสรีไม่ได้หายไป แต่ใช้ในช่องทางด่วนไม่ได้ และในทางปฏิบัติ ต่อให้สินค้านั้นผลิตในจีนและตามทฤษฎีมีอัตราอาเซียน-จีนที่ต่ำกว่า คนซื้อรายย่อยแทบไม่มีใครเดินพิธีการเต็มรูปแบบพร้อมยื่นหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้า (Form E) ให้ครบ ดังนั้นตัวเลขที่ควรใช้ประเมินคืออัตรา MFN ในตารางรายพิกัดข้างต้น ไม่ใช่อัตรา FTA

ตารางจุดตัด ของนอกต้องถูกกว่าราคาไทยกี่เปอร์เซ็นต์ถึงจะคุ้ม

คำถามที่ผู้อ่านอยากได้คำตอบจริง ๆ ไม่ใช่ ภาษีเท่าไร แต่คือ ตกลงสั่งนอกหรือซื้อในไทยดีกว่า เราจึงพลิกสมการ แทนที่จะถามว่าจ่ายภาษีเท่าไร เราถามว่าราคาป้ายของนอกต้องต่ำกว่าราคาไทยกี่เปอร์เซ็นต์ ถึงจะเสมอตัวหลังบวกอากรและ VAT แล้ว ตัวเลขนี้ไม่มีหน่วยงานใดเผยแพร่ เป็นการคำนวณของ KUMKRONG ทั้งหมด และเราแสดงสมมติฐานให้เห็นทุกตัว

• อัตราอากรที่ใช้ = อัตราเฉลี่ยรายหมวด MFN ของไทยจากเอกสาร Tariff Profile ของ WTO (ปี 2025) ไม่ใช่อัตรารายพิกัดจริง ถ้าสินค้าของคุณอยู่ในตารางรายพิกัดข้างบน ให้ใช้อัตรานั้นแทนจะแม่นกว่า
• VAT = 7% คิดตามลำดับในสูตรสี่ขั้น ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 79/2
• ค่าประกันภัย = 1% ของราคาสินค้าก่อนค่าส่ง ซึ่งใช้แทนราคา FOB ตามที่กรมศุลกากรระบุไว้กรณีไม่มีเอกสารแสดงค่าประกันภัย
• ค่าขนส่ง = 300 บาท สำหรับกรณีราคาไทย 3,000 บาท และ 500 บาท สำหรับกรณีราคาไทย 10,000 บาท ซึ่งเทียบได้กับพัสดุจากจีนราวหนึ่งถึงสองกิโลกรัมตามอัตรา ZONE 4
• ไม่รวมค่าดำเนินการของผู้ขนส่ง ไม่รวมค่าธรรมเนียมแปลงสกุลเงินของบัตร ไม่รวมภาษีสรรพสามิตกรณีสินค้าเข้าข่าย และไม่รวมสิทธิลดอากรตาม FTA
• ไม่รวมต้นทุนที่ตีเป็นเงินยาก เช่น เวลารอของ ความเสี่ยงของหาย และความยากในการเคลมหรือส่งคืน

ข้อสรุปที่ตารางนี้ให้ คือเส้นแบ่งอยู่คนละที่กันในแต่ละหมวด ไม่ได้แปลว่าซื้อในไทยดีกว่าเสมอหรือสั่งนอกแย่เสมอ สำหรับเสื้อผ้าสำเร็จรูป ส่วนลดระดับ 30% ที่ดูน่าสนใจมากบนหน้าเว็บ อาจยังไม่พอให้คุ้ม ขณะที่สำหรับอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ ส่วนลด 20% ก็อาจเพียงพอแล้ว เพราะโครงสร้างอากรของสองหมวดนี้ต่างกันกว่าสิบสี่เท่าโดยเฉลี่ย (29.6% เทียบกับ 2.1%)

กับดักที่ทำให้เสียเงินมากกว่าตัวภาษี

การสำแดงราคาต่ำกว่าจริงเป็นเรื่องที่ผู้ซื้อบางคนขอให้ผู้ขายทำ โดยคิดว่าเป็นเทคนิคเล็ก ๆ ความจริงคือมันเป็นความผิดตามกฎหมายศุลกากร และโทษไม่ได้เล็ก ตามพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 ความผิดฐานสำแดงเท็จมีโทษปรับไม่เกิน 500,000 บาท ส่วนความผิดฐานหลีกเลี่ยงอากรหนักกว่ามาก คือจำคุกไม่เกิน 10 ปี หรือปรับตั้งแต่ครึ่งเท่าแต่ไม่เกิน 4 เท่าของค่าอากรที่ต้องเสียเพิ่ม หรือทั้งจำทั้งปรับ และศาลอาจสั่งริบของนั้นด้วย

กับดักอีกข้อคือการใช้ช่องทางอื่นเพื่อเลี่ยงอากร กรมศุลกากรระบุไว้ในเอกสารมาตรการปี 2569 เองว่าต้องระมัดระวังไม่ให้สินค้าที่เดิมส่งเป็นหีบห่อของผู้รับที่เป็นบุคคลธรรมดา เปลี่ยนไปนำเข้าโดยเป็นผู้นำเข้ารายเดียวแล้วใช้สิทธิพิเศษตามความตกลงการค้าเสรีเพื่อได้รับยกเว้นอากร โดยมอบหมายให้กองสืบสวนและปราบปรามคุมเข้มและสุ่มตรวจตู้สินค้า ช่องทางที่ดูฉลาดในวันนี้ จึงอยู่ในสายตาของหน่วยงานอยู่ก่อนแล้ว

เรื่องนี้มาเป็นสองเฟส และ VAT 7% ก็ไม่ใช่อัตราถาวร

สิ่งที่คนสับสนมากที่สุดคือคิดว่าทุกอย่างเพิ่งเริ่มต้นปี 2569 ความจริงคือมาตรการนี้เดินมาสองเฟส เฟสแรกเริ่มวันที่ 5 กรกฎาคม 2567 เมื่อรัฐเริ่มเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มจากสินค้านำเข้าที่มูลค่าไม่เกิน 1,500 บาท โดยอาศัยประกาศกระทรวงการคลังเรื่องการยกเว้นอากรศุลกากรสำหรับของกลุ่มนี้ ลงวันที่ 19 มิถุนายน 2567 ประกอบประกาศกรมศุลกากรที่ 116/2567 และ 129/2567 เฟสนั้นเก็บเฉพาะ VAT ของยังปลอดอากรอยู่ เฟสที่สองคือ 1 มกราคม 2569 ที่เพดานยกเว้นอากรถูกลดลงเหลือ 1 บาท ทำให้ตอนนี้ของนำเข้าโดนทั้งอากรและ VAT ตั้งแต่บาทแรก

ขนาดของเฟสแรกอธิบายว่าทำไมรัฐถึงเดินต่อไปเฟสสอง เอกสารของกรมศุลกากรระบุว่าในช่วง 5 กรกฎาคมถึง 30 กันยายน 2567 ซึ่งเป็นเวลาไม่ถึงสามเดือน จัดเก็บ VAT จากของมูลค่าต่ำได้ 346.96 ล้านบาท จากรายการสินค้า 132.06 ล้านรายการ พอเป็นปีงบประมาณเต็มปี 2568 ตัวเลขขึ้นเป็น 2,106.53 ล้านบาท จาก 166.02 ล้านรายการ รวมสองปีงบประมาณเป็นรายได้เพิ่ม 2,453.49 ล้านบาท ตัวเลขสองชุดนี้เทียบกันตรง ๆ ไม่ได้ เพราะชุดแรกเป็นช่วงไม่ถึงสามเดือน ส่วนชุดหลังเป็นปีเต็ม สิ่งที่เทียบได้คือส่วนประกอบภายในปี 2568 ด้วยกันเอง ซึ่งเก็บได้จากทางบก 1,758.02 ล้านบาท ทางอากาศ 320.65 ล้านบาท และทางไปรษณีย์เพียง 27.87 ล้านบาท ช่องทางไปรษณีย์ที่คนนึกถึงเป็นภาพแรก จึงคิดเป็นราว 1.3% ของยอดเท่านั้น

รายละเอียดสุดท้ายที่ต้องรู้คือ อัตรา VAT 7% ที่เราคุ้นเคยเป็นอัตราลดชั่วคราวที่ต้องต่ออายุเป็นรอบ ไม่ใช่ตัวเลขถาวรในกฎหมาย ประกาศที่ใช้อยู่คงอัตราไว้ที่ร้อยละ 6.3 ไม่รวมภาษีท้องถิ่น หรือร้อยละ 7 เมื่อรวมภาษีท้องถิ่น สำหรับการขายสินค้า การให้บริการ และการนำเข้าทุกกรณี ชุดปัจจุบันจะสิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน 2569 และคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม 2569 อนุมัติหลักการขยายเวลาออกไปอีก 1 ปี คือตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569 ถึง 30 กันยายน 2570 ถ้าคุณทำสเปรดชีตประเมินต้นทุนนำเข้าไว้ใช้ประจำ ให้ตั้งเตือนทบทวนอัตรานี้ทุกปี อย่าฝังเลข 7 ไว้ถาวร

ถ้าโดนประเมินแล้วไม่เห็นด้วย ทำอะไรได้บ้าง

สิ่งแรกที่ต้องแยกให้ออกคือ การไม่เห็นด้วยกับการประเมิน กับ การขอคืนอากร เป็นคนละเรื่องกัน และมีเส้นทางคนละเส้น การไม่เห็นด้วยกับการประเมินมักเกิดจากสองสาเหตุ คือศุลกากรจัดพิกัดสินค้าไม่ตรงกับที่คุณเข้าใจ หรือใช้ราคาศุลกากรตามวิธีที่ 2 หรือ 3 แทนราคาที่คุณสำแดงเพราะเห็นว่าราคานั้นต่ำผิดปกติ

กรอบเวลาที่ต้องจำมีตัวเดียว คือ 30 วัน พระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 มาตรา 37 เขียนไว้ว่า ผู้นำของเข้าหรือผู้ส่งของออกมีสิทธิอุทธรณ์การประเมินอากร ต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ภายในกำหนดสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแบบแจ้งการประเมินอากร โดยการยื่นและวิธีพิจารณาให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่อธิบดีประกาศกำหนด และเอกสารคำอธิบายสรุปสาระสำคัญของกรมศุลกากรก็ยืนยันว่ามาตรา 37 คือบทบัญญัติเรื่องสิทธิอุทธรณ์นี้

สองข้อที่ต้องรู้ต่อ ข้อแรก การอุทธรณ์ไม่เป็นเหตุทุเลาการเสียอากรตามมาตรา 38 เว้นแต่ผู้อุทธรณ์ได้รับอนุญาตจากอธิบดีให้รอคำวินิจฉัยหรือคำพิพากษาถึงที่สุด ข้อที่สอง มาตรา 41 กำหนดให้คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์พิจารณาให้แล้วเสร็จภายใน 180 วันนับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์พร้อมเอกสารครบถ้วน ขยายได้อีกไม่เกิน 90 วัน และมาตรา 42 ให้สิทธิผู้นำของเข้านำคดีไปฟ้องต่อศาลได้ ถ้าพิจารณาไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดนั้น

เลข 30 วันตัวเดียวกันนี้ยังเป็นเส้นตายอีกเส้นที่คนมักไม่ทันสังเกต มาตรา 20 กำหนดให้ผู้นำของเข้าเสียอากรให้ครบถ้วนภายใน 30 วันนับแต่วันที่ได้รับแบบแจ้งการประเมินอากร และมาตรา 22 กำหนดว่าถ้าไม่เสียภายในกำหนดนั้น ต้องเสียเบี้ยปรับร้อยละ 20 ของอากรที่ต้องเสียหรือเสียเพิ่ม ส่วนกรณีเสียอากรไม่ครบถ้วนยังมีเงินเพิ่มอีกร้อยละ 1 ต่อเดือนโดยไม่คิดทบต้น ซึ่งกฎหมายกำหนดเพดานไว้ว่าต้องไม่เกินตัวอากรเอง การเงียบไว้ก่อนแล้วค่อยคิด จึงเป็นทางเลือกที่มีราคา วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือเมื่อได้รับแบบแจ้งการประเมิน ให้โทรสายด่วนกรมศุลกากร 1164 ถามช่องทางยื่นในวันนั้นเลย

สามคำถามที่ตามมาทันทีหลังเพดานหายไป

คำถามแรกคือ แบ่งคำสั่งซื้อออกเป็นหลายกล่องเล็กช่วยได้ไหม เชิงกลไก เพดานที่เขียนในประกาศเป็นเกณฑ์ต่อใบตราส่ง ประเภทที่ 2 ใช้ถ้อยคำว่า ของนำเข้าซึ่งแต่ละรายมีราคา CIF ไม่เกิน 1,500 บาท และประเภทที่ 3 ใช้ถ้อยคำว่า ของต้องเสียอากรแต่ละรายใบตราส่งสินค้าทางอากาศยานมีราคา FOB ไม่เกิน 40,000 บาท แต่คำตอบที่ใช้ตัดสินใจได้จริงคือ ตั้งแต่เพดานยกเว้นเหลือ 1 บาท การแบ่งกล่องไม่ได้ทำให้อากรหายไปอีกแล้ว เพราะกล่องเล็กทุกกล่องก็เสียอากรเหมือนกัน สิ่งที่เพิ่มขึ้นจริงคือค่าระวาง เพราะอัตรา ZONE คิดต่อกิโลกรัมและการแตกกล่องแทบไม่เคยลดน้ำหนักรวม เท่ากับจ่ายภาษีเท่าเดิมบนฐานที่ใหญ่ขึ้น สิ่งที่มีบทรองรับชัดคือกรณีถอดของชิ้นเดียวออกเป็นส่วน ๆ แล้วสั่งแยกกล่อง ซึ่งมาตรา 6 แห่งพระราชกำหนดพิกัดอัตราศุลกากร พ.ศ. 2530 ให้เรียกเก็บอากรรวมกันในอัตราที่ถือเสมือนว่าเป็นสิ่งที่ประกอบมาสมบูรณ์แล้ว ส่วนกรณีของคนละชิ้นกันจริง ๆ เราไม่พบเอกสารเผยแพร่ที่ระบุว่ากรมศุลกากรรวมมูลค่าพัสดุหลายใบตราส่งของผู้รับรายเดียวกันเข้าด้วยกันโดยอัตโนมัติ จึงไม่ยืนยันว่ามีหรือไม่มีกฎนั้น แต่เอกสารมาตรการปี 2569 ระบุเองว่าให้เฝ้าระวังการปรับรูปแบบการนำเข้าเพื่อเลี่ยงอากร

คำถามที่สองคือ มีขั้นต่ำของตัวภาษีไหม เช่นอากร 3 บาทจะยังถูกเรียกเก็บอยู่หรือไม่ ต้องแยกให้ชัดว่าเพดาน 1,500 บาทที่หายไปเป็นเพดานของมูลค่าของ ไม่ใช่ของตัวภาษี ในกฎหมายที่เผยแพร่ เราพบบทบัญญัติเรื่องจำนวนน้อยเพียงจุดเดียว คือมาตรา 21 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติศุลกากร พ.ศ. 2560 ซึ่งให้อธิบดีสั่งงดการเรียกเก็บอากรที่เสียไม่ครบถ้วนได้ ถ้าจำนวนไม่เกิน 200 บาทต่อใบขนสินค้าหนึ่งฉบับ และของนั้นพ้นอารักขาของศุลกากรไปแล้ว นั่นคือดุลพินิจสำหรับส่วนที่ขาดหลังปล่อยของ ไม่ใช่เกณฑ์ยกเว้นตอนนำเข้า เราไม่พบประกาศที่กำหนดว่าอากรจำนวนน้อยเท่าไรจะไม่ถูกเรียกเก็บตั้งแต่แรก จึงไม่ระบุตัวเลขให้ ยอดที่ใช้จริงกับพัสดุของคุณคือยอดบนใบสั่งเก็บเงินของไปรษณีย์ หรือบรรทัดอากรขาเข้าในใบเสร็จที่ผู้ขนส่งออกให้

คำถามที่สามคือ ส่งของคืนแล้วได้ภาษีคืนไหม ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดบ่อยมากในการซื้อข้ามพรมแดน กฎหมายมีสองเส้นทางคนละแบบ เส้นแรกคือกรณีเสียอากรไว้เกินจำนวนที่ต้องเสีย มาตรา 25 ให้อธิบดีคืนให้เองได้เฉพาะเหตุคำนวณอากรผิด โดยสั่งคืนได้ภายในสองปีนับแต่วันนำของเข้า หรือผู้นำของเข้ายื่นคำร้องขอคืนเองได้ภายในสามปีนับแต่วันนำของเข้า และมาตรา 27 กำหนดให้คืนพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 0.625 ต่อเดือนโดยไม่คิดทบต้น แต่ดอกเบี้ยต้องไม่เกินจำนวนเงินที่ต้องคืน เส้นที่สองคือกรณีส่งของกลับออกไปนอกราชอาณาจักร มาตรา 28 ให้ขอคืนอากรขาเข้าได้เก้าในสิบส่วน หรือส่วนที่เกินหนึ่งพันบาท แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า โดยต้องพิสูจน์ได้ว่าเป็นของรายเดียวกันกับที่นำเข้า ต้องไม่ได้ใช้ประโยชน์ในระหว่างที่อยู่ในไทย ต้องส่งกลับภายในหนึ่งปีนับแต่วันนำเข้า และต้องยื่นขอคืนภายในหกเดือนนับแต่วันส่งกลับ

สรุป ทำอะไรต่อ ตามลำดับ

ถ้าจะจำอะไรจากบทความนี้ได้อย่างเดียว ให้จำว่าฐาน VAT คือ CIF บวกอากรขาเข้า ไม่ใช่ราคาสินค้า เพราะความเข้าใจผิดข้อนี้ข้อเดียว ทำให้คนประเมินยอดต่ำกว่าความจริงได้เป็นหลักร้อยถึงหลักพันบาทต่อคำสั่งซื้อ และเมื่อเพดานยกเว้นถูกลดลงเหลือ 1 บาท ความผิดพลาดนั้นก็เกิดกับพัสดุทุกชิ้น ไม่ใช่แค่ชิ้นแพง

1. 1ก่อนกดสั่ง เปิดสรุปคำสั่งซื้อแล้วหาว่ามีบรรทัดภาษีนำเข้าหรือยัง ถ้ามีและระบุว่ารวมแล้ว ยอดที่เห็นคือยอดที่จ่าย ถ้าไม่มี ให้ถือว่าจะมีบิลตามมาปลายทาง
2. 2ประเมิน CIF ให้ครบ เริ่มจากแปลงราคาสินค้าเป็นบาทด้วยอัตราสำหรับการนำเข้าที่กรมศุลกากรประกาศ แล้วบวกค่าขนส่ง (น้ำหนักเป็นกิโลกรัม คูณอัตรา ZONE ของประเทศต้นทาง ถ้าไม่มีหลักฐานค่าระวางจริง) บวกค่าประกันภัย 1% ของราคาสินค้าก่อนค่าส่ง อย่าปล่อยค่าส่งเป็นศูนย์เพราะร้านเขียนว่าส่งฟรี
3. 3หาอัตราอากรของพิกัดตัวเองจากตารางรายพิกัดในบทความนี้ก่อน ถ้าไม่มี ให้ค้นที่ tariffeservice.customs.go.th หรือโทรถาม 1164 และถ้าหาไม่ได้จริง ๆ ให้ใช้ช่วงอัตรารายหมวดโดยเผื่อไว้ที่ปลายสูง
4. 4คำนวณสี่ขั้น CIF คูณอัตราอากรได้อากรขาเข้า แล้ว CIF บวกอากรขาเข้า คูณ 7% ได้ VAT รวมทั้งสามก้อนคือยอดจริงก่อนค่าดำเนินการของผู้ขนส่ง ถ้าสินค้าติดสรรพสามิตให้บวกสรรพสามิตพร้อมภาษีเก็บเพิ่มเพื่อกระทรวงมหาดไทยเข้าฐานก่อนคิด VAT
5. 5เทียบกับราคาขายในไทยด้วยตารางจุดตัด ถ้าส่วนลดของนอกยังไม่ถึงเส้นของหมวดนั้น ในเชิงตัวเงินยังไม่คุ้ม เส้นนี้เป็นเกณฑ์ตัวเลข ไม่ใช่คำตัดสินแทนคุณ
6. 6ตรวจว่าสินค้าเป็นของต้องห้ามหรือของต้องกำกัดหรือไม่ ถ้าเป็นของต้องห้ามอย่างบุหรี่ไฟฟ้า คำตอบคือไม่มีทางจ่ายภาษีให้ผ่าน ถ้าเป็นของต้องกำกัด ให้จบเรื่องใบอนุญาตให้ชัดก่อนจ่ายเงิน ไม่ใช่หลังของถูกกัก
7. 7เก็บหลักฐานราคาทุกชิ้นไว้ตั้งแต่วันสั่ง และถ้าได้รับแบบแจ้งการประเมินที่ไม่เห็นด้วย ให้เริ่มนับ 30 วันจากวันที่ได้รับ แล้วโทร 1164 ถามช่องทางยื่นอุทธรณ์ทันทีในวันนั้น

สุดท้าย ข้อเตือนเรื่องแหล่งข้อมูล ในระหว่างเตรียมบทความนี้ เราพบว่าเว็บไซต์จำนวนมากที่ขึ้นหน้าแรกของการค้นหา และบางแห่งระบุว่าอัปเดตปี 2569 แล้ว ยังเขียนกติกาเก่าอยู่ว่าของราคาต่ำได้รับยกเว้นอากรขาเข้า ถ้าคุณอ่านเจอประโยคนั้นที่ไหน ให้ถือว่าหน้านั้นยังไม่อัปเดต และอย่าใช้ตัวเลขจากหน้านั้นคำนวณ ให้กลับไปที่เอกสารของกรมศุลกากร กรมสรรพากร และกรมสรรพสามิตที่เราลิงก์ไว้ท้ายบทความแทน

โฆษณา · affiliateถ้าคำนวณแล้วราคาในไทยผ่านเส้นจุดตัด เริ่มเทียบราคาในประเทศได้จากที่นี่

บทความนี้มีลิงก์พันธมิตรกับร้านในไทย ตารางจุดตัดคำนวณแบบไม่รวมสิทธิ FTA ซึ่งเป็นสมมติฐานที่เข้าข้างการซื้อในประเทศ โปรดคำนวณด้วยอัตราจริงของพิกัดคุณเอง ราคาและเงื่อนไขบนหน้าผู้ให้บริการคือของจริง ณ เวลาที่คุณกด KUMKRONG ไม่ใช่ผู้ขาย

Power Buyเครื่องใช้ไฟฟ้าและไอที ราคาในไทยรวมภาษีแล้ว มีศูนย์บริการและการรับประกันในประเทศดูข้อเสนอ→Adviceคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์เสริม และของไอทีชิ้นเล็ก หมวดที่ตารางจุดตัดชี้ว่าเส้นแบ่งอยู่ใกล้ที่สุดดูข้อเสนอ→uStoreสินค้ากลุ่ม Apple พร้อมประกันศูนย์ไทย ใช้เทียบกับราคาสั่งนอกบวกภาษีได้ตรง ๆดูข้อเสนอ→CompAsiaมือถือและแท็บเล็ตสภาพดีมือสอง อีกทางเลือกเมื่อของใหม่จากนอกไม่ผ่านเส้นจุดตัดดูข้อเสนอ→

KUMKRONG อาจได้รับค่าตอบแทนจากการแนะนำ (affiliate) เมื่อคุณคลิก/ซื้อผ่านลิงก์เหล่านี้ โดยไม่กระทบราคาที่คุณจ่าย · เราเป็นสื่อให้ความรู้ ไม่ใช่ผู้ขาย