เงินสมทบประกันสังคมที่ถูกหักจากเงินเดือนทุกเดือน ซื้อสิทธิหนึ่งที่คนทำงานส่วนใหญ่ลืมใช้ไป นั่นคือ "ตรวจสุขภาพประจำปีฟรี" ที่ผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 ใช้ได้โดยไม่ต้องสำรองจ่าย ปี 2569 สำนักงานประกันสังคม (สปส.) จัดให้ครบ 14 รายการ ครอบคลุมตั้งแต่เบาหวาน ความดัน ไปจนถึงคัดกรองมะเร็งปากมดลูกและมะเร็งลำไส้ บทความนี้สรุปให้ว่าตรวจอะไรได้บ้าง รายการไหนเหมาะกับช่วงอายุของเรา และใช้สิทธิจริงอย่างไร
บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์รายบุคคล KUMKRONG เป็นสื่อให้ความรู้ ไม่ใช่นายหน้าหรือตัวแทน รายการตรวจ ช่วงอายุ และความถี่อาจปรับได้ตามประกาศ สปส. โปรดยืนยันสิทธิล่าสุดกับสายด่วน สปส. 1506 หรือ www.sso.go.th และปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจเรื่องสุขภาพเสมอ · ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569
ใครใช้สิทธิตรวจสุขภาพฟรีนี้ได้บ้าง
สิทธิตรวจสุขภาพประจำปีฟรีนี้ครอบคลุมผู้ประกันตน 2 กลุ่ม คือ มาตรา 33 (ลูกจ้างในสถานประกอบการ) และมาตรา 39 (ผู้เคยเป็น ม.33 แล้วสมัครส่งเงินสมทบเอง) ส่วนผู้ประกันตน ม.40 ไม่ได้อยู่ในชุดสิทธินี้ แต่ยังตรวจสุขภาพได้ตามสิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง 30 บาท) ก่อนไปตรวจ แนะนำให้เช็กว่าสถานะผู้ประกันตนของเรายัง active อยู่ ผ่านแอป SSO Connect หรือสายด่วน 1506
ตรวจสุขภาพฟรีประกันสังคม 14 รายการ มีอะไรบ้าง
ปี 2569 สปส. กำหนดรายการตรวจสุขภาพเพื่อค้นหาความเสี่ยงและป้องกันโรครวม 14 รายการ จุดสำคัญคือ "ไม่ใช่ทุกคนได้ตรวจครบทุกรายการทุกปี" เพราะแต่ละรายการมีเกณฑ์ช่วงอายุและความถี่ต่างกันตามหลักการแพทย์ บางรายการตรวจได้ปีละครั้ง แต่บางรายการตั้งใจเว้นระยะหลายปี ตารางด้านล่างสรุปช่วงอายุและความถี่รายรายการตามที่แหล่งข้อมูลสิทธิประกันสังคมระบุไว้ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 · เกณฑ์อาจปรับได้ ตรวจล่าสุดกับ สปส. 1506)
| รายการตรวจ | ตรวจหาอะไร | ช่วงอายุ / ความถี่ |
|---|---|---|
| คัดกรองการได้ยิน (Finger Rub Test) | ความผิดปกติของการได้ยินเบื้องต้น | ทุกช่วงอายุ · อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง |
| ดัชนีมวลกาย (BMI) + รอบเอว + ความดัน | ภาวะอ้วน/น้ำหนักเกิน ความดันโลหิต | ทุกช่วงอายุ · ปีละครั้ง |
| ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) | ภาวะซีด ความผิดปกติของเม็ดเลือด | หญิง 13–34 ปี / ชาย 15–34 ปี และ 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ปัสสาวะ (Urinalysis) | คัดกรองโรคไต/ทางเดินปัสสาวะ | อายุ 35 ปีขึ้นไป · ปีละครั้ง |
| น้ำตาลในเลือด (FBS) | คัดกรองเบาหวาน | อายุ 35 ปีขึ้นไป · ปีละครั้ง |
| การทำงานของไต (Cr / eGFR) | ประเมินการทำงานของไต | อายุ 35 ปีขึ้นไป · ปีละครั้ง |
| ไขมันในเลือด (Total & HDL) | ความเสี่ยงโรคหัวใจ/หลอดเลือด | อายุ 20–34 ปี ทุก 5 ปี · 35 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| ไวรัสตับอักเสบบี (HBsAg) | คัดกรองการติดเชื้อตับอักเสบบี | อายุมากกว่า 34 ปี · ปีละครั้ง |
| มะเร็งปากมดลูก (Pap smear) | คัดกรองมะเร็งปากมดลูก (ผู้หญิง) | ผู้หญิงอายุ 30 ปีขึ้นไป · ทุก 3 ปี |
| มะเร็งปากมดลูก (VIA / HPV DNA) | คัดกรองด้วยกรดอะซิติก / ตรวจหาเชื้อ HPV (ผู้หญิง) | VIA อายุ 30–54 ปี ทุก 5 ปี · HPV DNA ทุก 5 ปี |
| มะเร็งเต้านม (ตรวจโดยบุคลากร) | คลำเต้านมโดยแพทย์/บุคลากร + สอนตรวจเอง | อายุ 30–39 ปี ทุก 2 ปี · 40 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
| มะเร็งลำไส้ใหญ่/ทวารหนัก (FIT) | ตรวจเลือดในอุจจาระคัดกรองมะเร็งลำไส้ | อายุ 50 ปีขึ้นไป · ปีละครั้ง |
| เอกซเรย์ปอด (Chest X-ray) | ความผิดปกติของปอด/ทรวงอก | อายุ 15 ปีขึ้นไป · ทุก 3 ปี |
| ตรวจสายตา (Snellen + ความดันลูกตา) | ความชัดของสายตา + วัดความดันลูกตา | อายุ 40–54 ปี ทุก 2 ปี · 55 ปีขึ้นไป ปีละครั้ง |
รายการที่ผู้หญิงไม่ควรพลาดคือคัดกรองมะเร็งปากมดลูก (Pap/VIA และ HPV DNA) และตรวจเต้านม เพราะเป็นมะเร็งที่พบบ่อยในผู้หญิงไทย และตรวจเจอเร็วมีโอกาสรักษาหายสูงกว่ามาก ถ้าปีนี้ยังไม่ได้ตรวจ ลองถามสถานพยาบาลตามสิทธิว่าใช้สิทธิประกันสังคมตรวจได้เลยไหมในรอบนี้
ตรวจได้บ่อยแค่ไหน — อ่านป้ายให้ถูก "ต่อปี" กับ "เว้นหลายปี"
จุดที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่า "ฟรี = ตรวจทุกอย่างได้ทุกปี" จริง ๆ แล้วความถี่ขึ้นกับชนิดของการตรวจ บางรายการตรวจได้ปีละครั้ง เช่น คัดกรองการได้ยินและตรวจร่างกายทั่วไป แต่หลายรายการตั้งใจเว้นระยะตามหลักการแพทย์ เช่น เอกซเรย์ปอดทุก 3 ปี (สำหรับอายุ 15 ปีขึ้นไป) ตรวจเต้านมโดยบุคลากรในกลุ่มอายุ 30–39 ปี ทุก 2 ปี (พออายุ 40 ปีขึ้นไปจึงเป็นปีละครั้ง) ไขมันในเลือดของกลุ่มอายุ 20–34 ปี ทุก 5 ปี และ Pap smear ทุก 3 ปี เมื่อผลปกติ การเว้นระยะนี้เป็นมาตรฐานสากล ไม่ใช่การ "ตัดสิทธิ" แต่อย่างใด
กราฟด้านบนเป็นภาพรวมโดยประมาณเพื่อให้เห็นว่า ยิ่งอายุมากขึ้น รายการคัดกรองที่ใช้สิทธิได้ก็เพิ่มตามความเสี่ยงตามวัย — เช่น น้ำตาลในเลือด ไต ปัสสาวะ และ HBsAg เริ่มเข้ามาเมื่ออายุ 35 ปีขึ้นไป ส่วนคัดกรองมะเร็งลำไส้ (FIT) เพิ่มเมื่ออายุ 50 ปีขึ้นไป สังเกตว่าเอกซเรย์ปอด (อายุ 15 ปีขึ้นไป ทุก 3 ปี) และตรวจสายตา (เริ่ม 40 ปีขึ้นไป) ไม่ได้เป็นรายการเฉพาะของวัย 50+ อย่างที่หลายคนเข้าใจ ตัวเลขจำนวนรายการจริงในแต่ละช่วงอายุ ตรวจล่าสุดกับ สปส. 1506 เพราะเกณฑ์อาจปรับได้
ตรวจที่ไหน ใช้สิทธิอย่างไร
ขั้นตอนไม่ยุ่งยาก หลักการคือไปตรวจที่สถานพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการตรวจสุขภาพของ สปส. (มีทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชนคู่สัญญา) แล้วยื่นบัตรประชาชนใบเดียว ไม่ต้องสำรองจ่ายในรายการที่อยู่ในสิทธิ จุดสำคัญคือ "ไม่จำเป็นต้องตรวจที่โรงพยาบาลตามสิทธิหลักของเราเสมอไป" — ตรวจที่สถานพยาบาลในโครงการแห่งไหนก็ได้ แต่ควรโทรเช็กก่อนว่าที่นั่นรับสิทธิตรวจสุขภาพ สปส. หรือไม่
- เช็กว่าตัวเองเป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39 และสถานะยัง active (แอป SSO Connect หรือสายด่วน 1506)
- เลือกสถานพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการตรวจสุขภาพประกันสังคม แล้วโทรนัดหมายล่วงหน้า
- ถามว่ามีรายการไหนต้องงดน้ำงดอาหารก่อนตรวจ (เช่น เจาะเลือดดูน้ำตาล/ไขมัน มักต้องงด 8–12 ชั่วโมง)
- วันตรวจ ยื่นบัตรประชาชน แจ้งขอใช้สิทธิตรวจสุขภาพประกันสังคม
- รับผลตรวจและคำแนะนำจากแพทย์ ถ้าพบความเสี่ยงจะได้ส่งต่อดูแลรักษาตามสิทธิต่อได้ทัน
สิทธิตรวจสุขภาพฟรีครอบคลุมเฉพาะ "รายการในโครงการตามช่วงอายุและความถี่" ของเราเท่านั้น ถ้าอยากตรวจเพิ่มนอกรายการ เช่น แพ็กเกจตรวจละเอียดหรืออัลตราซาวด์ของโรงพยาบาลเอกชน ส่วนเกินนั้นมักต้องจ่ายเอง ราคาส่วนเกินแตกต่างกันมากในแต่ละที่ ควรสอบถามราคาให้ชัดก่อนตกลงตรวจ และอย่าลืมยืนยันเงื่อนไขล่าสุดกับ สปส. 1506 เพราะรายการ/ช่วงอายุปรับได้ · ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569
สิทธิสุขภาพประกันสังคมอื่น ๆ ที่ได้พร้อมกัน
นอกจากตรวจสุขภาพประจำปี ผู้ประกันตน ม.33/ม.39 ยังมีสิทธิทันตกรรมที่เพิ่งปรับใหม่ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2569 ด้วย แต่ต้องอ่านเงื่อนไขให้ละเอียด เพราะ "ที่ไหนตรวจ" ทำให้สิทธิต่างกัน
| ทำที่ไหน | อุด/ถอน/ขูดหินปูน | ส่วนเกิน |
|---|---|---|
| โรงพยาบาลรัฐคู่สัญญา | ไม่จำกัดจำนวนครั้ง ตามความจำเป็นทางการแพทย์ · ไม่ต้องสำรองจ่าย | ไม่มี (ในรายการพื้นฐาน) |
| คลินิก/สถานพยาบาลเอกชนคู่สัญญา | ยังคงเพดาน 900 บาท/ปี (สิทธิปัจจุบัน) | ส่วนที่เกิน 900 บาท/ปี ผู้ประกันตนจ่ายเอง |
พูดง่าย ๆ คือสิทธิ "ทำฟันพื้นฐานฟรีไม่จำกัดครั้ง" ที่เริ่ม 1 พ.ค. 2569 ใช้ได้เฉพาะที่ "โรงพยาบาลรัฐคู่สัญญา" ส่วนคลินิกเอกชนคู่สัญญายังคงเพดาน 900 บาท/ปี สำหรับอุด/ถอน/ขูดหินปูนเหมือนเดิม ตัวเลข 900 บาท/ปี จึงยังเป็น "สิทธิปัจจุบัน" ของช่องทางคลินิกเอกชน ไม่ได้ถูกยกเลิก ส่วนผ่าฟันคุดและฟันปลอม/รากฟันเทียมมีวงเงินแยกต่างหาก รายละเอียดวงเงินและรายชื่อสถานพยาบาลคู่สัญญา ตรวจล่าสุดกับ สปส. 1506 · ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569
สรุปสายด่วนที่ใช้จริง: สำนักงานประกันสังคม (สิทธิตรวจสุขภาพ/ทันตกรรม/กรณีต่าง ๆ) โทร 1506 · เรื่องสิทธิแรงงาน เช่น ค่าจ้าง ค่าชดเชย โทรกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1546 · ข้อมูลในบทความนี้เป็นการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำรายบุคคล สำหรับเคสจริงโปรดยืนยันกับหน่วยงานโดยตรง
