ขีดเส้นใต้คำว่า "แม่มือใหม่" ในใจไว้เลยค่ะ ว่าเรื่องเงินก้อนช่วงคลอดไม่ใช่เรื่องที่ต้องเดาเอาเอง ถ้าคุณเป็นมนุษย์เงินเดือนที่ส่งประกันสังคมอยู่ สิทธิคลอดบุตรช่วยแบ่งเบาได้หลายหมื่นบาท ทั้งค่าคลอดเหมาจ่าย ค่าฝากครรภ์ และเงินทดแทนช่วงหยุดงาน บทความนี้รวบให้ครบในที่เดียวว่าได้กี่ก้อน ก้อนละเท่าไหร่ ใช้เอกสารอะไร ยื่นที่ไหน ภายในกี่ปี และมีกฎหมายลาคลอด "ฉบับใหม่ปี 2569" ที่เพิ่งเปลี่ยนซึ่งคุณแม่ควรรู้ก่อนวางแผน
KUMKRONG เป็นสื่อให้ความรู้ ไม่ใช่นายหน้าหรือตัวแทนประกัน เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล สิทธิจริงของแต่ละคนขึ้นกับประวัติการส่งเงินสมทบและกฎที่อาจปรับปรุง ตัวเลขที่ระบุเป็น "ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569" โปรดยืนยันล่าสุดกับสำนักงานประกันสังคม สายด่วน 1506 หรือ sso.go.th ก่อนยื่นเสมอ
เช็กก่อน: ใครมีสิทธิเบิกค่าคลอดบุตร
เงื่อนไขหลักคือ ต้องเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 (ลูกจ้างบริษัท) หรือมาตรา 39 ที่ "จ่ายเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 เดือน ภายในระยะเวลา 15 เดือนก่อนเดือนที่คลอด" จุดที่หลายคนเข้าใจผิดคือ ไม่จำเป็นต้องจ่าย 5 เดือนติดกันรวด ขอแค่นับย้อนหลัง 15 เดือนแล้วมีเดือนที่จ่ายครบ 5 เดือนก็ใช้สิทธิได้ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 ตามหน้าบริการกรณีคลอดบุตรของ สปส.)
ถ้าคุณแม่ไม่ได้เป็นผู้ประกันตน แต่คุณพ่อเป็นผู้ประกันตนและส่งสมทบครบเงื่อนไข คุณพ่อใช้สิทธิเบิก "ค่าคลอดเหมาจ่าย" ให้ลูกได้ แต่ "เงินสงเคราะห์การหยุดงาน 90 วัน" เป็นสิทธิเฉพาะแม่ที่เป็นผู้ประกันตนหญิงเท่านั้น และค่าคลอดเหมาจ่ายเลือกใช้สิทธิได้เพียงฝ่ายเดียวต่อการคลอด 1 ครั้ง (พ่อหรือแม่ ไม่ได้ทั้งคู่)
ได้เงินกี่ก้อน ก้อนละเท่าไหร่
สิทธิคลอดบุตรของผู้ประกันตนหญิง ม.33 แบ่งเป็น 3 ก้อนที่เบิกได้แยกกัน คือ (1) ค่าตรวจ/ฝากครรภ์ (2) ค่าคลอดบุตรเหมาจ่าย และ (3) เงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอด ลองดูตารางสรุปค่ะ
| รายการ | ได้เท่าไหร่ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569) | ใครได้ |
|---|---|---|
| ค่าตรวจ/ฝากครรภ์ | ตามจ่ายจริง รวมไม่เกิน 1,500 บาท (แบ่งจ่าย 5 ครั้งตามอายุครรภ์) | แม่ผู้ประกันตน |
| ค่าคลอดบุตรเหมาจ่าย | 15,000 บาท/การคลอด 1 ครั้ง | แม่ หรือ พ่อ (เลือกใช้สิทธิได้ฝ่ายเดียว/ครั้ง) |
| เงินสงเคราะห์หยุดงาน 90 วัน | 50% ของค่าจ้างเฉลี่ย × 3 เดือน (ฐานสูงสุด 15,000) | เฉพาะแม่ผู้ประกันตนหญิง ม.33 |
ค่าคลอดเหมาจ่ายและเงินสงเคราะห์เป็นอัตราที่ สปส. ปรับปรุงได้เป็นระยะด้วยกฎกระทรวง ตัวเลขข้างต้นเป็น "ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569" ก่อนวางแผนการเงินจริง โทรเช็กกับ สปส. 1506 หรือ sso.go.th อีกครั้งนะคะ
ค่าฝากครรภ์ เบิกได้ตั้งแต่ท้องอ่อนๆ
ก้อนที่หลายคนลืมคือ "ค่าฝากครรภ์" ซึ่งเบิกได้ก่อนคลอด ไม่ต้องรอคลอดเสร็จ จ่ายตามจริงแต่ไม่เกินวงเงินแต่ละช่วงอายุครรภ์ รวมสูงสุด 1,500 บาท แบ่งเป็น 5 ครั้ง (ถ้าค่าฝากครรภ์ครั้งนั้นต่ำกว่าเพดาน จะได้เท่าที่จ่ายจริง ไม่ใช่เต็มเพดาน)
| ช่วงอายุครรภ์ | เบิกได้ (ตามจริง ไม่เกิน) |
|---|---|
| ไม่เกิน 12 สัปดาห์ | 500 บาท |
| มากกว่า 12 – 20 สัปดาห์ | 300 บาท |
| มากกว่า 20 – 28 สัปดาห์ | 300 บาท |
| มากกว่า 28 – 32 สัปดาห์ | 200 บาท |
| มากกว่า 32 – 40 สัปดาห์ | 200 บาท |
| รวมสูงสุด | 1,500 บาท |
เงินสงเคราะห์หยุดงาน 90 วัน คำนวณยังไง
ก้อนนี้คือเงินทดแทนช่วงที่หยุดงานไปคลอด คิดที่ 50% ของ "ค่าจ้างเฉลี่ย" เป็นเวลา 90 วัน (3 เดือน) โดยฐานค่าจ้างที่ใช้คำนวณมีเพดานสูงสุดที่ 15,000 บาท/เดือน หมายความว่า ต่อให้เงินเดือนสูงกว่านั้น ก็คิดฐานสูงสุดแค่ 15,000 บาท ลองดูตัวอย่างการคำนวณค่ะ
| ค่าจ้างเฉลี่ย/เดือน | ฐานที่ใช้คิด | ได้ต่อเดือน (50%) | รวม 3 เดือน (โดยประมาณ) |
|---|---|---|---|
| 10,000 บาท | 10,000 | 5,000 | 15,000 บาท |
| 15,000 บาท | 15,000 | 7,500 | 22,500 บาท |
| 30,000 บาท | 15,000 (ชนเพดาน) | 7,500 | 22,500 บาท |
สองเรื่องที่มักเข้าใจผิด: (1) คลอดลูกแฝดนับเป็นการคลอด 1 ครั้ง ค่าคลอดเหมาจ่ายและเงินสงเคราะห์หยุดงานไม่ได้คูณตามจำนวนลูก (2) ค่าคลอดเหมาจ่ายใช้สิทธิได้ไม่จำกัดจำนวนครั้ง แต่ "เงินสงเคราะห์หยุดงาน 90 วัน" ใช้สิทธิได้เฉพาะการคลอด 2 ครั้งแรก ตั้งแต่บุตรคนที่ 3 จะไม่ได้ก้อนนี้ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 — ตรวจกับ sso.go.th)
อัปเดต 2569: ลาคลอดได้กี่วัน เงินเดือนใครจ่าย
ต้องแยกให้ชัด 2 เรื่องที่คนสับสนบ่อย: "สิทธิลา + ค่าจ้างช่วงลา" มาจากกฎหมายคุ้มครองแรงงาน (นายจ้างจ่าย) ส่วน "เงินสงเคราะห์หยุดงาน" มาจากประกันสังคม เป็นคนละกระเป๋ากัน และกฎหมายฝั่งแรงงานเพิ่งเปลี่ยนสำคัญมาก
ของใหม่ที่ควรรู้: พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 9) พ.ศ. 2568 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา 7 พ.ย. 2568 และมีผลเมื่อพ้น 30 วัน คือ 7 ธ.ค. 2568 เพิ่มสิทธิลาคลอดจากเดิม "98 วัน" เป็น "120 วัน" (นับรวมวันหยุด) โดยนายจ้างจ่ายค่าจ้างระหว่างลาคลอดได้ไม่เกิน 60 วัน นอกจากนี้ลูกจ้างยังลาเพื่อช่วยเหลือคู่สมรสที่คลอดบุตรได้ไม่เกิน 15 วันด้วย ตัวเลข "98 วัน" จึงเป็นเกณฑ์เดิมแล้ว — ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569 ตรวจรายละเอียดการบังคับใช้กับฝ่ายบุคคลและกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (กสร.) สายด่วน 1546
สรุปง่ายๆ คือ ช่วงลาคลอด 120 วัน คุณแม่จะได้เงิน 2 ทาง คือค่าจ้างจากนายจ้าง (ไม่เกิน 60 วันแรกตามกฎหมายใหม่) บวกกับเงินสงเคราะห์หยุดงาน 90 วันจากประกันสังคมตามที่อธิบายไปข้างต้น โดยรายละเอียดวันลาและส่วนที่นายจ้างจ่ายในแต่ละบริษัทอาจต่างกันได้ ควรเช็กกับฝ่ายบุคคลของคุณเอง
ใช้เอกสารอะไรบ้าง
เตรียมเอกสารให้พร้อมก่อนไปยื่นจะได้ไม่ต้องวิ่งหลายรอบ โดยทั่วไปต้องใช้ชุดนี้ (รายการอาจปรับได้ ตรวจกับสำนักงานที่จะยื่นอีกครั้ง)
- แบบคำขอรับประโยชน์ทดแทน (สปส. 2-01) กรอกครบถ้วนและลงลายมือชื่อ
- สำเนาสูติบัตรของบุตร (คลอดแฝดแนบสูติบัตรทุกคน)
- สำเนาบัตรประชาชนของผู้ประกันตน
- กรณีพ่อใช้สิทธิ: สำเนาทะเบียนสมรส หรือหนังสือรับรองกรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส
- ค่าฝากครรภ์: ใบเสร็จและใบรับรองแพทย์/สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก
- สำเนาสมุดบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ (หน้าที่มีชื่อและเลขบัญชี) เพื่อรับเงินโอน
เงินจะโอนเข้าบัญชีที่แจ้ง เช็กชื่อบัญชีให้ตรงกับผู้ประกันตนและเลขบัญชีให้ชัด เพื่อให้เงินเข้าไว ไม่ตีกลับ บางช่องทางรองรับการผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชนด้วย ลองสอบถามดูค่ะ
ยื่นที่ไหน ภายในกี่ปี
ยื่นได้ที่สำนักงานประกันสังคมกรุงเทพมหานครพื้นที่ 1–12 / จังหวัด / สาขาที่สะดวก (ไม่จำเป็นต้องเป็นสาขาที่ขึ้นทะเบียนไว้) หรือผ่านระบบ e-Service / e-Self Service ของ สปส. ส่วนกำหนดเวลา ตามพระราชบัญญัติประกันสังคม มาตรา 56 ต้องยื่นภายใน 2 ปีนับแต่วันที่มีสิทธิ (วันคลอด) แต่หน้าบางแห่งเขียน 1 ปี ดังนั้นอย่ารอจนนาที — รีบยื่นให้เร็วและตรวจกำหนดล่าสุดกับ สปส. 1506 ก่อนยื่นจริง
| ขั้นตอน | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| ก่อนคลอด | เช็กว่าส่งสมทบครบ 5 เดือนใน 15 เดือน, ฝากครรภ์แล้วเก็บใบเสร็จไว้เบิกค่าฝากครรภ์ |
| หลังคลอด | ขอสูติบัตรลูก เตรียมสำเนาเอกสารให้ครบ |
| ยื่นเรื่อง | กรอก สปส.2-01 ยื่นที่สำนักงาน สปส. หรือ e-Service |
| รอรับเงิน | สปส. ตรวจสอบและโอนเข้าบัญชีที่แจ้ง (มักใช้เวลาประมาณ 5–7 วันทำการหลังอนุมัติ) |
หลังคลอด ยังมีสิทธิ "เงินสงเคราะห์บุตร" รายเดือนต่อเนื่อง ปัจจุบันเดือนละ 1,000 บาท/บุตรหนึ่งคน (ปรับขึ้นจากเดิม 800 บาท มีผล 1 ม.ค. 2568) คราวละไม่เกิน 3 คน อายุแรกเกิดถึง 6 ปีบริบูรณ์ เป็นคนละก้อนกับค่าคลอด อย่าลืมยื่นขอด้วยจะได้ไม่พลาดสิทธิ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569)
สรุปสั้นๆ ก่อนไปยื่น
- ส่งเงินสมทบครบ 5 เดือน ใน 15 เดือนก่อนคลอด = มีสิทธิ (ม.33 หรือ ม.39)
- ได้ถึง 3 ก้อน: ค่าฝากครรภ์รวมไม่เกิน 1,500 + ค่าคลอดเหมาจ่าย 15,000 + เงินสงเคราะห์หยุดงาน 50% × 90 วัน (ฐานสูงสุด 15,000)
- เงินสงเคราะห์หยุดงานใช้ได้เฉพาะการคลอด 2 ครั้งแรก
- ลาคลอดตามกฎหมายใหม่ปี 2569 ได้ 120 วัน (นายจ้างจ่ายค่าจ้างไม่เกิน 60 วัน) — เพิ่มจากเดิม 98 วัน
- เอกสารหลัก: สปส.2-01 + สูติบัตร + บัตรประชาชน + สำเนาบัญชี
- ยื่นที่สำนักงาน สปส. หรือ e-Service ภายในกำหนด (ตาม ม.56 = 2 ปี) — ยิ่งเร็วยิ่งดี
- ตัวเลขทุกอย่างยืนยันล่าสุดกับ สปส. 1506 / sso.go.th และเรื่องวันลากับ กสร. 1546 เสมอ
อัตราเงินและเงื่อนไขสิทธิประกันสังคมรวมถึงกฎหมายแรงงานมีการปรับปรุงเป็นระยะ ข้อมูลในบทความนี้เป็น "ข้อมูล ณ มิ.ย. 2569" ก่อนยื่นจริงหรือวางแผนการเงิน โปรดตรวจกับสำนักงานประกันสังคม สายด่วน 1506, เว็บ sso.go.th, กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน 1546 และฝ่ายบุคคลของบริษัทคุณเอง
